TÜrk Halk Oyunlari

dι$ι_ĸanarya · 21.06.08, 13:49

ADANA:
1 - Adana üçayağı 2 - Depki halayı 3 - Horasan mengisi 4 – Kaba 5 – Kırıkhan 6 – Pekmez 7 - Serçe 8 - Sin sin 9 – Telefon 10 - Yağlı kenar 11-Acem-Gelin alma 12- Gürgenin Gazeli 13- Halebi 14- Hasandağı 15- Lorke

ADIYAMAN:
1 - Ağırlama (Grani) 2 - Düz (Çeçen kızı) 3 – Galuç 4 – Guvend 5 – Kelek 6 – Rişko 7 - Sinsin (Sim simi) 8 – Teşi 9 – Tırge 10 – Üçayak 11- Beşayak 12- Gemi-Kelek 13- Helican 14- Koçeri 15- Tek ayak

AFYON:
1 - Afyonun ortasında. 2 - Afyon zeybeği 3 - Basbas zeybeği 4 – Çaykenarı zeybeği 5 - Dolaşık 6 - Hatcam çıkmış 7 - Hezin hezin 8 - İğde dalları 9 - Kadılar zeybeği 10 - Teke zotlatması 11- Al yazma zeybeği 12- Erenler zeybeği 13- Harman yeri- 14- Teke zotlaması 15- Yeşil olur

AGRI:
1 – Atabarı 2 – Basso 3 – Çimençiçek 4 – Koççeri 5 – Laççi 6 – Lorke 7 – Papuri 8 - Sallama 9 - Yallı - Yelli (Hesiko) 10 - Zeyniko - Zeyno 11- Çoban Ali 12- Kazkaz 13- Koçaklama 14- Tillara 15- Yüksel

AMASYA:
1 - Çerkez halayı 2 - Düz halay 3 - Köroğlu halayı 4 - Merzifon karşılaması 5 - Sıçrama halayı 6 - Simsim – Sinsin 7 – Tarakul 8 - Terli koyun 9 – Üçayak 10 - Yelleme halayı 11- Bildiş oyunu 12- Dalliko 13- Küştaklı 14- Laz halayı 15- Sallama

ANKARA:
1- Ankara zeybeği 2- Çarşamba 3 - Hüdayda - Fidayda 4 - Karaşar zeybeği 5 - Keskin halayı 6 - Mendil zeybeği 7 – Misget 8 - Mor koyun 9 – Sabahi 10 - Yandım şeker 11- Allı Turna 12- Avşar halayı 13- Seymen zeybeği 14- Sinsin 15- Yıldız

ANYALYA:
1 - Al yazma zeybeği 2 - Antalya'nın mor üzümü 3 - Antalya zeybeği 4 - Gölhisar zeybeği 5 - Hasanbey zeybeği 6 – Kabardıç 7 – Mengi 8 – Sektirme 9 - Serik kıvrak zeybeği 10 - Yayla yolları 11- Gönen zeybeği 12- Karasu zeybeği 13- Menevşesi tutam tutam 14- Sarı zeybek inip gelir inişten 15- Serenler zeybeği

ARTVİN:
1 - Atabarı-Artvin barı 2 – Cilveloy 3 - Coşkun çoruh 4 – Daldalan 5 - Deli horon 5 - Düz horon 7 – Karabağ 8 – Kobak 9 - Orta batum 10 - Sarı çiçek 11- Borçka horonu 12- Kız horonu 13- Koçeri 14- Ondört 15- Şahlan

AYDIN:
1 - Aydın zeybeği 2 - Aydın soğukkuyu zeybegi 3 - Çine çayı zeybeği 4 - Güdüşlünün çeşmesi 5 - Harmandalı zeybeği 6 - İnce Mehmet zeybeği 7 - Kadıoğlu zeybeği 8 - Koca Arap zeybeği 9 - Ortaklar zeybeği 10 - Yağmur yağdı zeybeği 11-Bayındır koşması 12- Ellioğlu zeybeği 14- İkiparmak zeybeği 14- Kerimoğlu 15- Kuruoğlu zeybeği

BALIKESİR:
1 - A gız sini geliyor 2 – Azime 3 - Balıkesir bengisi 4 - Bengi-Pamukçu bengisi 5 - Gönen zeybeği 6 – Güvende 7 - İkili güvende 8 - Mendili oyaladım 9 - Toplu güvende 10 – Tüllek 11- Balıkesir zeybeği 12- Büyük oyun-koca oyun 13- Edremit zeybeği 14- Gülüm 15- Yerli zeybek

BİLECİK:
1 - Aşağıdan gelen hanım 2 - Bilecik karşılaması 3 - Düz oyun 4 - Güzel adın ismail 5 - Keklik zeybeği 6- Kıralın kızı 7 – Ortaköy 8 - Söğüdün erenleri 9 – Yanlama 10 - Yayla karşılaması 11- Bilecik zeybeği 12- İnce oyun 13- Kıpırdım 14- Söğüt zeybeği 15- Yereli zeybek

BİNGÖL:
1 – Aşırma 2 – Çeçen 3 – Çepik 4 - Deliley – Delilo 5 – Halay 6 - Harrani (Esmer) 7 - İki ayak 8 - Kartal 9 – Meyremo 10 - Üç ayak 11- Ağır hava 12- Bulanık 13- Dizkırma 14- Koçeri 15- Nari-Güzeller barı

BİTLİS:
1 - Ağır gövenk 2 – Değirmenci 3 - Dokuzlu - Dokuzayak 4 – Garzani 5 – Harkuşta 6 – Meyroke 7 – Papuri 8 – Timurağa 9 - Tiringo10 – Üçayak 11- Bitlis barı 12- Malafani 13- Mutki harkuştası 14- Sepe 15- Teşi 16- Aşırma 17- Kövengin yollarında 18 – Temirağa 19 – Sippe 20 – Memyane 21 – Perijvan 22- Dıldıl 23- Kavaş 24 – Nare 25 – Zeybek

BOLU:
1 - Al yemeni 2 - Davul oyunu 3 - Gerede zeybeği 4 – Halimem 5 - Karaköy kaşık havası 6 - Karşılama 7 - Köroğlu8 – Meşeli 9 – Ördek 10- Sürütme 11- Bindirme 12- Göynük zeybegı 13- Harbi Cengi 14- Mudurnu zeybeği 15- Omuz halayı

BURDUR:
1 - Al yazma zeybeği2 - Avşar beyleri3 - Burdur zeybeği4 - Kabardıç - Gabardıç 5- Karinom 6 - Menevşeli 7 - Sarhoş zeybek 8 - Sarı zeybek9 - Serenler10 - Teke zotlatması 11- Ağır zeybek 12- Avşar zeybeği 13- Çiftlik zeybeği 14- Kazım zeybeği 15- Topşeker

BURSA:
1 - Alçak oyun (Küçük oyun) 2 - Al yemeni 3 - Bursa'nın ufak tefek taşları 4 – Cezayir 5 - Eminem 6 – Güvende 7 - Kılıç kalkan 8 - Menevşesi tutam tutam 9 – Sekme 10 - Yüksek oyun (Büyük oyun) 11- A Fadimem 12- Anadolu zeybeği 13- Aralık oyunu 14- İnegöl karşılaması 15- Üvendirme zeybeği

ÇANAKKALE:
1 - Bayramiçin dağları 2 - Çan çiftlemesi 3 – Çember 4 - Çeyiz altı (Yandım Ayşem) 5 - Çifte zeybek 6 - Gelibolu zeybeği 7 - İnce oyun 8 – Karaçayır 9 - Karanlık dere 10 – Karşılama 11- Çanakkale zeybeği 12- Dolama 13- Dört günü 14- Kaba güvende 15- Salın selvi

ÇANKIRI:
1 - Çankırı halayı 2 - Çankırı zeybeği 3 - Çift ayak - Çift basma 4 - Halay – Alay 5 - Helisa 6 - Kürdün kızı 7 – Mahi 8 – Şıkırdım 9 - Topal koşma 10 – Üçayak 11-Cirit oyunu 12- Hacer oyunu 13- Kasap 14- Kaşık oyunu 15- Sinsin

ÇORUM:
1 – Bediriş 2 – Çekirge 3 - Çorum halayı 4 – Dillalla 5 – Hürünü 6 - İğdeli gelin 7 – Miço 8 – Papıra 9 – Sınsin 10 - Türkmen kızı 11- Arzı-kavaklar 12- Bıçak oyunu 13- Fidayda 14- Yerli zeybek 15- Zamah

DENİZLİ:
1- Acıpayam Oğuz zeybeği 2 - Acıpayam zeybeği 3 - Ağır Tavas zeybeği 4- Alaattin zeybeği 5 - Al yazmamı düreyim 6 - CemHem (Gireniz) 7 - Gırık Davaz zeybeği 8 - Gireniz sipsi havası 9 - Sarayköy zeybeği 10 - Tavas zeybeği 11- Kınık zeybeğim 12- Kızılhisar zeybeği 13- Teke zotlaması 14- Tekparmak zeybeği 15- Yuvarlak zeybeği

DİYARBAKIR:
1 – Beri 2 – Çepik 3 – Delilo 4 – Esmerim 5 – Halay 6 - İki ayak 7 – Meryemo 8 - Tek ayak 9 – Teşi 10 – Üçayak 11- Çaçan 12- Girani 13- Keşo 14- Kurt kuzu 15- Şuru metal-Kılıç kalkan

EDİRNE:
1 - Balkan gaydası 2 - Edirne'nin ardı bağlar 3 – Fatoş 4 - Güzel Emine 5 – Kabadayı 6 - Karşılama 7 – Kasap 8 – Kazibe 9 - Mendil (Sülümanağa) 10 – Selanik 11- Galamatya 12- İstefalka 13- Pomak gaydası 14- Zigoş 15- Gel seyrek 16 – Mendil

ELAZIG:
1- Avreş 2 - Büyük ceyiz 3 - Çayda çıra 4 – Delilo 5 - Fatmalı (Nurey) 6 – Halay 7 - Güvercin 8 – Keçike 9 - Tamzara 10 – Temurağa 11- Ağır halay 12- Bıçak oyunu 13- Kılıç kalkan 14- Şeve kırma 15- Üç ayak

ERZİNCAN :
1 – Dello 2 - Dut ağacı 3 - Erzincan'ın dağları 4 – Hayriye 5 – Horoz 6 – Koçeri 7 - Tavuk barı 8 – Temurağa 9 - Sarhoş barı10 – Sıklama 11- Bebek 12- Kızardı kayalar 13- Melik Şerif 14- Sinanlı 15- Tırnana

ERZURUM:
1 - Aşahtan gelirem 2 - Baş bar 3 – Çember 4 - Çift beyaz güvercin 5 - Hançer barı 6 – Hoşbilezik 7 - İkinci bar 8 – Kavak 9 – Nare 10 - Tersine 11- Çingeneler 12- Dello 13- Sallama 14- Sekme 15- Tavuk barı

ESKİŞEHİR :
1 - Beyler beybeği 2 – Çember 3 - Elindeki mendil 4 - Entarisi kırmızı 5 - Eskişehir zeybeği 6 - İnce oyun 7 – Kanaday 8 - Sallana zeybeği 9 - Sekme10 - Yoğurdum var 11- Eskişehir kaşık oyunu 12- Kara kuş 13- Keçeli 14- Kırka zeybeği 15- Tüverek

GAZİANTEP:
1- Ağırlama 2 - Çepikli (Havarişko) 3 – Dokuzlu 4 – Fatike- Demone 5 - Kırıkhan (Kırıkcan) 6 - Leylim 7 – Mani 8- Mendilli (Zikir) 9- Oğuzlu (Hadidiye)10 – Şamatya 11- Kuseyri-kuseri 12- Marmara 13- Serçe 14- Şirinnar 15- Şirvani

GİRESUN:
1 - Çandırlı 2- Dik kayda 3 - Dusko horonu 4 - Giresun karşılaması 5 - Kama oyunu 6 – Kolayunu 7 – Mendil 8 – Üçayak 9- Sis dağı 10 - Yali boyu 11- Çandır karşılaması 12- Dereli karşılaması 13- Eminem 14- Kumyalı 15- Miralay

GÜMÜŞHANE:
1 – Diringi 2 – Garabet 3 - Kut kut barı 4 – Lazutlar 5 - Mehmet Turan barı 6 - Sarı kız 7 – Sıksara 8 – Tamzara 9 – Temurağa 10 – Tiliko 11- Dizden kırma 12- Düz horon 13- More 14- Sarıkız 15- Üçayak

HAKKARİ:
1 – Bablekan 2 - Beryuk3 – Koceri 4 - Kulavrep (Siyah külahlı) 5 – Lizani 6 – Mamır 7 - Papuri – Pappuri 8 – Şere 9 – Talan 10 - Teke (Neryani) 11- Destar 12- Emnadeyne 13- Kaval deresi 14- Kozberi 15- Mününe-Mume

HATAY:
1 - Ağır halay (Şihhani) 2 – Çiftetelli 3 – Depki 4-Düz 5 - Garibin ayağı 6 - Kayser – Kuseyri 7 – Kırıkhan 8 – Mendilli 9 – Şenköy 10 – Üçayak 11- Bahcivancı kız 12- Deli arap 13- Eli elime değdi 14- Pamuk 15- Şergiye Şerji

İÇEL:
1 – Gerali 2 - Ham çökelek 3 – Keklik 4 - Kıbrıs zeybeği 5 – Mengi 6 - Portakal zeybeği 7 - Sallama 8 - Silifkenin yoğurdu 9 - Türkmen kızı 10 - Yayla yolları 11-Çaya vardım 12- Gasavet 13- Gökkarga zeybeği 14- Sünne 15- Tımbıllı

ISPARTA:
1 - Asi zeybeği 2 – Bidenem 3 - Çökcük oyunu 4 - Ferayi zeybeği 5 - Kesik zeybek 6 - Kıcır kıcır 7- Sarhoş zeybeği 8 – Sektirme 9 - Serenler zeybeği 10 - Teke zortlaması 11- Alyazma zeybeği 12- Dut dibi 13- Evlerinin önü mersin 14- Gül kuruttum 15- Sarı zeybek

İZMİR :
1 - Bergama zeybeği 2 - Hantuman zeybeği 3- Harmandalı zeybeği 4 - İki parmak zeybeği 5 - İnce Mehmet zeybeği 6 - İzmir Kordon zeybeği 7 - Kocaarap zeybeği 8 - Soğukkuyu zeybeği 9 - Süslü jandarma 10 - Yund dağları 11- Dağlı zeybeği 12- Kazmir zeybeği 13-Kırmızı buğday 14- Kozak zeybeği 15- Yağcılar zeybeği

KARS:
1 – Altınömür 2 – Döne 3- Elmas 4 - Iğdır barı 5 – Karabat 6 - Kentvari (Kindavur) 7 - Kıskanç 8 - Şeker oğlan 9 - Şeyh Şamil10 - Yüzbir 11-Ayşad 12- Han kızları 13- Karakaşlar 14- Kars zeybeği-Zayemeği 15- Tavuk barı

KASTAMONU:
1 - Aşağı imaret 2 - Beyler bahcesi 3 - Bütün çıtırdak 4 – Çıtırdak 5 - Davul oyunu 6 – Heyamola 7 - Genç Osman 8 – Sepetçioğlu 9 - Tiridine bandım 10 - Yarım çıtırdak 11-Çarsambadır çarşamba 12- Kastamonu zeybeği 13- Semet karşılaması 14- Seymen ağırlaması 15- Taşköprü zeybeği

KAYSERİ:
1 - Avşar ağırlaması 2 - Bızdık (çiçekdağı) 3 – Develioğlu 4 - Dokuzbuçuk (Öteyüz) 5 – Emine 6 – Karanfilli 7 – Kırıkhan 8 – KıyıIı 9 - Serçe - Topal serçe 10 – Turnalar 11- Bünyan halayı 12- Kirman 13- Öteyüz 14- Safayi 15- Sinsin

KIRKLARELİ :
1 - Alaylar Alaylar 2 - Ali Paşa 3 – Beyler beyi 4 - Dırama karşılaması 5 - Eski kasap 6 - İbrahim hoca 7 – Karşılama 8 - Mendilli oyun (man*dıra) 9 - Üç oğlan 10 - Yürü güzel 11- Çobani 12- Hanım ayşe 13- Kabadayı 14- Karayusuf 15- Takuş-Sirto

KIRŞEHİR:
1 – Ağırlama 2 - Al elmayı 3 - Alyanak allanıyor 4 - Biter Kırşehirin gülleri 5 - Çiçek dağı 6 - Gel yanıma 7 - Ne olurhey gelin 8 –Üçayak 9 - Üç Oğlan 10 - Yürü güzel 11- Cemo 12- Çubuk uzun 13- İbrama 14- Karkm halayı 15- Sinsin

KONYA:
1 - Ahmet yavaş 2 - Aslan Mustafa 3 - Düz oyun 4 – Emmiler 5- Galkıma 6 - İnce çayır 7 - Konya çiftetellisi 8 – Konyalı 9- Menberi 10 – Turnalar 11- Aksinli 12- Gedil zeybeği 13- Limo 14- Yeşillim 15- Zambak

KÜTAHYA:
1 – Çömüdüm 2 – Harmandalı 3 - Hop şimi dallı 4 - Karmı yağdı 5 - Kılıç kalkan 6 - Kütahya zeybeği 7 – Meşeli 8 - Simav zeybeği 9 - Tıpır tıpır 10 - Yoğurdum var 11-Aslanapa zeybeği 12- Baskın zeybeği 13- Emet zeybeği 14- İslamoğlu zeybeği 15- Yasemin dalı

MALATYA:
1- Berde 2 – Delilo 3 - Hoş geldin 4 - Kol üstü 5 - Malatya ağırlamasi 6 - Sim simi 7 - Söğüt dalı 8 – Temurağa 9 – Tezleme 10 – Üçayak 11- Arapkir halayı 12- Aşırma 13- Beşayak 14- Lorke 15- Tamzara

MANİSA:
1 - Aydın zeybeği 2 – Değirmenci 3 – Gündoğdu 4 - Harmandalı zeybeği 5 - Kordon zeybeği 6 - Mermerenin yolları 7 – Ninna 8 - Ördek suya dalda gel 9 - Sarı zeybek 10 – Şadiyem 11-Bergama zeybeği 12- Cemile zeybeği 13- Egelioğlu zeybeği 14- Kırkağaç zeybeği 15- Soma zeybeği

K. MARAŞ:
1 - Ceren 2 - Çeri 3 – Çoban 4 – Fatmalı 5 – Dokuzlu 6 - Kırıkhan 7 – Koser 8 - Maraş halayı 9 - Maraş üçayağı 10 – Sado 11- Cengi harbı 12- Çelebi halayı 13- Karatavuk 14- Köroğlu 15- Zayak

MARDİN:
1 – Botani 2 – Delilo 3 - Dik oyun 4 - Çepik - Çepikü 5 – Govent 6 – Hınne 7 – Hırpani 8 - Köçeri - Koçeri 9 - Malaya10 – Reyhani 11- Güle 12- Haftano 13- Hurse 14- Lorke 15- Meryemo

MUGLA:
1 - Beşkaza zeybeği 2 - Bodrum zeybeği 3 - Fethiye zeybeği 4 – Kabardıç 5 - Kadıoğlu zeybeği 6 - Muğla zeybeği 7 - Ortaköy zeybeği 8 - Soğukkuyu zeybeği 9 - Şah boylum 10 - Yayla yolları 11-Elmalı peşrevi 12- Ferayi Zeybeği 13- Gündoğdu zeybeği 14- Marmaris zeybeği 15- Milas zeybeği

MUŞ:
1 -Ağır Gövenk 2 – Aşırma 3 – Ayşoki 4 – Botani 5 – Harkuşta 6 – Köçeri 7- Mektebin bacaları 8 – Nazey 9 – Tamzara 10 – Tello 11-Delilo 12- Gırani 13- Leme halayı 14- Mendilli 15- Yarbe

NEVŞEHİR:
1- Allılar 2- Cezayir 3- Dergah semahı 4- İstanbul'dan Üsküdara 5- Kaleden kaleye 6- Kartal semahı 7- Kayalar 8- Kırat semahı 9- Mataramı-Arzu Kamber 10- Peşkir çektim 11- Pınarın 12- Üçayak 13- Ürgüp yolu 14- Yağmur yağar 15- Hacıbektaş semahı

NİGDE:
1 -Cilveli (Hop cilveli) 2 – Çınarbaşı 3 – Çil Keklik 4 – Develi 5 - Dündarlı (Hop dündar*lı) 6 – Menberi 7 – Tombili 8 - Ufacık karacık 9 - Yaman anşam 10 – Yıldız 11- Aşlama 12- Dört ayak 13- Osman Abim evdemi 14- Porsuk alayı-Alay 15- Üçayak

ORDU:
1 -Dik horan 2 - Düz horon 3 – Horon 4 - Kol oyunu 5 - Laz horonu 6 - Milli horon 7 - Pıçak oyunu 8 - Rum horonu 9 – Sallama 10 - Sarı kız 11- Arap oyunu 12- Elifoğlu 13- Fındık dalları 14- Ordu karşılaması 15- Zamah

RİZE:
1 - Çift ayak 2 - Hemşin horunu 3 – Memetina 4 - Millet horona 5 – Papilat 6 - Rize hemşini 7 - Rize horonu 8 - Rize sallaması 9 - Ters ayak 10 - Yüksek hemşin 11- Ancer 12- Bakos 13- Çinçiva 14- Rize kız horonu 15- Topaloğlu

SAKARYA:
1 - Dört kol 2- Geyve zeybeği 3 - İki kol 4 - İnce hava 5 – Kabadayı 6 – Meşeli 7- Mısratlı 8 – Pamukova zeybeği 9 - Üç kol 10 - Vara gele 11-Karagözlüm 12- Kasap 13- Korudere zeybeği 14- Sisdağı 15- Taraklı horosu

SAMSUN:
1- Dik horon 2 – Haticem 3 - Gökteki yıldızlar 4 - İki ayak 5 - Karadeniz horonu 6 - Karşılama 7 - Ladik horonu 8 - Samsun sallaması 9 - Telgırafın telleri 10 - Vezirköprü sallaması 11- Dik horon 12- Kırık 13- Neynam 14- Sallama horonu 15- Şeker oğlan
SİİRT:
1 – Belita 2 – Botani 3 - Dillo 4 - Govent – Govani 5 - Karakıştani 6- Kasap7 – Meyroke 8 – Süleymaniye 9 - Şirvan (Alkuşta) l0 – Türkani 11- Çaçani 12- Dörtayak 13- Gazeli 14- Kovenjer 15- Şeyhani

SİNOP:
1- Alınıda giyer 2- Arı oyunu 3- Ayancık eymeleri 4- Bayram alayı 5- Bezirgan oyunu 6- Çömlek oyunu 7- Fındık kırma 8- Güzel botin 9- Hisarımızın çevresi 10- Hürmüz gelin 11- Karasuda pazar var 12- Kargı oyunu 13- Kasnakçı oyunu 14- Tabaklının deresi 15- Tinimini hanım

SİVAS:
1 - Abdurrahman halayı 2 - Arnavut halayı 3 - Hanım esme 4 – Hoşbilezik 5 - İş halayı 6 – Karamuk 7 - Madımak 8 – Maro 9- Sivas halayı10 – Temurağa 11- Ellik halayı 12-Hafikli ağırlaması 13- Harami 14- Köy halayı 15- Sarı dumam samahı

TEKİRDAG :
1 – AliPaşa 2 – Cevriye 3 – Debreli 4 – Karşılama 5 - Kara Yusuf 6 – Kasap 7 - Tekirdağ karşılaması 8 – Üçayak 9 - Üç tokmak 10 - Yarım burgaz 11-Cevriye 12- Üç tokmak 13- Yarım burgaz 14- Yarım kasap 15- Yuvan kaptan

TOKAT:
1 – Karabit 2 – Karkın halayı 3 - Karnım ağrıyor 4 – Kartal 5 - Kızık halayı 6 – Kocçari 7 - Ters bico 8 - Tokat ağırlaması 9 - Tombul makine 10 - Omuz halayı 11- Arguvan samahı 12- Çiçek halayı 13- Kırat samahı 14- Merzifon karşılaması 15- Necip halayı

TRABZON:
1 - Akçaabat sallaması 2 - Bıçak horonu 3 - Düz horon 4 - Horon kurma 5 - Kız horonu 6 - Kozan gel 7 - Maçka horonu 8 - Sıksara oyunu 9 - Tonya horonu 10- Vakfıkebir horonu 11- Çavuş horonu 12- Beşikdüzü kız horonu 13- Maçka düzü 14- Sürmene horonu 15- Vardiya horonu

TUNCELİ:
1 - Bir ayak 2 – Dello 3 - Güzeller halayı 4 - İki- ayak 5 – Karaçer 6 – Kol oyunu 7 – Lorke 8 - Nare 9 - Tamzara (Tanzara) 10 - Üç ayak 11- At oyunu 12- Halay 13- Horun 14- Kosalma 15- Köroğlu

URFA:
1 - Ağırlama (Girani) 2 - Derik 3 - Dik (horoz) 4 - Dörtlük – Değnek oyunu 5-Düz 6 – Gazel 7 - Kartalo - Kartal 8 – Kımıl 9 - Tek ayak 10- Teşi 11- Avrabi 12- Bozeşşek-Keriboz 13- İkiayak 14- Terge 15- Üçayak

UŞAK:
1 - Aşağıdan gelir araba 2 - Elmanın irisine 3 - Göçdere zeybeği 4 - İlkbahar ayları 5 - İslamoğlu zeybeği 6 - Karamanın alt yanı 7 – Karanfil 8 – Karataş 9- Nazoğİu zeybeği 10 – Ormandan gel 11- Banaz çayı 12- Dın dın 13- Dudu gız 14- Oda mı yalan 15- Sürmelim

VAN:
1 – Bablekan 2 - Gaz gaz 3 - Kelek van 4- Kersi 5 – Lorke 6 – Nare 7 – Sincani 8 – Şirvan 9 - Temi 10 – Toycular 11- Ağır gövenk 12- Gülli 13- Bavasar 14- Temürağa 15- Yargüzel

YOZGAT:
1 - Burçak tarlası 2 – Çekirge 3 - Feyli turnam 4 - Gel efendim gel 5 - Kartal halayı 6 - Kıyılı 7 – Kunduralım 8 - Nalinnim 9 - Vıyda vıy 10- Yozgat halayı 11- Ağırlama 12- Kartal halayı 13- Kıyılı halayı 14- Tekayak 15- Üçayak

ZONGULDAK :
1 - Çayır çıktı dizine 2 – Çıtırdağ 3 - Düriye (mızmız oyunu) 4 - Genç Osman 5 - Göbekleşme 6- Hediye 7 - Hoştut oyunu 8- Karşılama 9 - Safranbolu çiftetellisi 10 – Yeşil ipek 11-Açkapı oyunu 12- Alaylı oyunu 13- Amanı oyunu 14- Düz oyun 15- Osmanlı

dι$ι_ĸanarya · 21.06.08, 13:50

Halk Oyunlarımız ve Genel Nitelikleri

Türk folklorunun çok zengin bir dalı olan Halk Oyunlarımız ulusumuzun ortak duygu düşünce ve yaşantısını yansıtan sanat değeri üstün bir anlatım aracı niteliği taşırlar.

Halkın ortaklaşa oluşturduğu ve bu ürünler; renk ve sanat dehasının yarattığı gümüş altın işlemeler sırmalar pullar kemerlerin süslediği mavi mor al yeşil atlas kadife giysiler ve halk ezgileriyle birleşince her yaştaki insanı etkiler. Oyalı nakışlı gümüş işlemeli kemerli renk zenginliğine bürünmüş giysilerdeki görüntü bize Türk'ün doğmaca bir yetenekle sanat yaratmaktaki ustalığını ruh inceliğini yansıtmaktadır.

Türk Kadını'nın onurunu inceliğini Türk Erkeği'nin yiğitliğini gücünü coşkun ağırbaşlı tavırlarını; kısacası sevgiyi insanı insan yapan birçok üstün değerleri cenki Türk Halk oyunlarında görmekteyiz. Bütün bunlar bize zengin üstün sanat yeteneği olan güçlü savaşçı bir ulusun çocukları olduğumuzu göstermektedir.
Halk oyunlarımızın zengin değerler taşıması ve çok çeşitli oluşunda; Anadolu'nun Asya ile Avrupa arasında bir köprü görevi yapması iklim ve doğa koşullarının çok çeşitli olması; ayrıca bu zengin iklim ve doğanın insan yaşantısı ve uygarlıklar yaratılmasında elverişli nitelikler taşıması önemli etkenlerdir.

Halk oyunlarımız dikkatle incelendiği zaman kaynaklarında yatan (doğa bitki örtüsü tarih iklim koşulları doğa-insan ilişkileri v.s.) gibi etkenler açıkça görülmektedir.

Sivas-Erzurum dolaylarının oyunlarında görüşen belirgin özellik; oyunların dizi biçiminde ağırdan başlayıp hızlıya giden bir ritimde oyuncuların birbirlerine yanaşarak sokularak sarılarak oynamalarıdır. Bütün bu biçim ve şekiller insan yaşantısını zorlaştıracak ağırlaştıracak derecede soğuk geçen bir iklimin; elele sırtsırta verip düşmanı birlikte göğüslemek çabasının dayanışmanının kaynaşmanın açık bir simgesi değil de nedir? Yine Sivas Kız oyunlarına Madımak Karamuk Çedene ağırlığını koymuştur. Bunlar yörenin çokça rastlanan bitkileridir.

Bu etkenler zeybeklerimizde de belirgin bir şekilde görülür. Dikkat edilirse zeybeklerimizde; oynandıkça genişleme oyun kızıştıkça yayılma halkanın büyümesi görülür. Başlangıçta dar küçük olan oyun yuvarlağı gittikçe açılır yayılır genişler büyür. Bu da zeybek bölgelerini sereserpe rahatça açılan büyüyen ovalarının yaylarının bir simgesidir. Ayrıca kişinin özünde yatan özgürlük duygularının bir anlatımıdır.

Sivas-Erzurum-Kars yörelerinin oyunlarının giysileri de rengini doğadan almıştır. Bu giysilerde egemen olan mor sarı yeşil ve beyaz yaz başında kısa bir süre yeşeren ve sonra sararan bozkırlarla kaplı başı dumanlı tepekeri karlı mor dağların birer yansımasıdır.

Oysa Ege'de. Güney'de sıcak illerde bu giysiler; burcu burcu kokan renk renk çiğdemler mineler lâleler portakallarla süslenmiştir. İçel ve yöresinin oyunlarında sıcak iklimin verdiği hareket rahatlığı ve kolaylığı; oyunlardaki çeviklik ve çabuklukla açık bir şekilde sergilenmektedir. Bu yörede oyun kişiliğini bölgenin göçebe yaşantısından ve bu göçebe yaşantının doğal sonucu olan hayvancılığa dayalı bir yaşamdan hayvansal ürünlerin işlenmesinden avcılıktan alır. (Yoğurt Yayla yolları Keklik Türkmen Kızı) oyunlarında bu gerçekler renkli sıcak tablolarla sergilenmektedir.

Fırtınalı Karadeniz boyunda bu denizle zorlu bir yaşam kavası veren insanların çabası Karadeniz horonlarında baştan ayağa titreme dalgalanma figürleriyle ne güzen anlatılmıştır. Başka bir örnekle belirtecek olursak; adını düzensin delicesine akan Çoruh ırmağından alarak doğaya bu denli bağlı kalan Artvin'in Deli Horon'una ne demeli!... Yine aynı şekilde bir bozkur yöresi olan Sivas-Erzurum dolaylarında sadece su boylarında rastlanan kavak ağacı da adını ve rüzgarla sağa sola sallanışını Erzurum'un Kavak oyununa vermemiş midir?

Yine Sivas yöresinin tipik bitki örtüsü Madamık Karamuk Çedene aynı oyunlara adını vermiştir. Bir başka yörede; örneğin İçel'de oyunlar adını portakaldan keklikten almıştır.

İşte bütün bu ve daha da çoğaltabileceğimiz benzeri örnekler bize halk oyunlarımızın gerçek olgulara verilere ne denli bağlı olduğunu ve bizi ne kadar özümüze aslımıza uygun bir biçimde sergilediğini göstermektedir. Bu yönleriyle de Halk Oyunlarımız toplumsal yaşantımızı tarihimizi coğrafyamızı; ulus olarak yapımızı yansıtan birer belge olma niteliği taşımaktadırlar.

dι$ι_ĸanarya · 21.06.08, 13:50

Halkoyunları ve çıkış nedenleri

HALK OYUNLARI

Krimitif din ortamında doğan ve şekillenen hareket serileri ve montlar anonim ifade etme gücü noktasında değer taşımaktadır. Bu temel etmenlerin bütünleşmesinden oluşan halk oyunları da anonim bir nitelik taşır. Çünkü dinsel ayinlerdeki şekillerin kirimitif toplumun ortak hareket senbolleri olmaları somut anlamlar ifade etmeleri dansın kaynağı durumundaki bu hareket serilerinin anonim bir değer taşımasına neden olmuştur.

Aslında kökeni insanlığın dille anlaşma sürecini yaratmadan öncesinde şifre hareketler şeklinde kendini dileğini ve tabiat olaylarını ifade etmek üzere kullandığı hareket seviyeleri ortak anlaşmaya yaradığı için yoplumca ortak yani anonim olarak üretilmiş imaj kazandırılmış imlerdir.

Tarihin akışı içerisinde folklor ve kültürün kaynağı durumundakif ulusal dinlerin toplumlarca değiştirilerek yeni dinleri kabul etmesi somut anlamlar taşıyan haraket serilerinin bu özelliklerinden sıyrılarak soyut hareketlere dönüşmesine neden olmuştur. Ancak gelenek bu farklılaşmalara rağmen hangi olayların ve temaların hangi dinlerle ve hareket serileriyle karekterize edileceği konusunda etki gücü koymuştur.Benzeri olaylar benzeri hareket gelenekleri ile ifade edilerek yeni ihtiyaçlara cevap vermiş eski hareket temaları benzeri yeni olayları canlandırır olmuştur.

Halk arasında hoş vakit geçirmek için yapılan eglendirici güldürücü şaşırtıcı gösteriler (karagöz kukla orta oyunuvs ); danslar (halayzeybekbar horonvs ); dikkate dayalı tesadüfe dayanan yarışmalar (damayüzükciritvs) hepsi halk oyunlar kavramı içerisindedir. Ancak halk oyunları kavramı artık hemen her yerde Anadolu Halk Danslarını karşılamak üzere kullanılmaktadır.

HALK OYUNLARININ ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ

a-Doğal olayların etkisiyle

b-Taklitler yolu ile oluşan danslar

c-Savaş dansları

d-Aşk dansları

e-Dini danslar

f-Hasat ve üretim ile ilgili danslar

g-Meslek dansları

Hiçbir kültür olayı tüm gelenek ve görenekleri bir yumak gibi etrafına sarıp toplayan halk oyunları kadar ait olduğu toplumun ulusal duygularını yansıtamaz ve onlar kadar toplumsal bağları pekiştirip kuvvetlandiremez.

Düşünce ve duyguların insan vücudunu hareketleriyle anlatılması demek olan dans yada oyun ilk insan kültürünün merkezinde bulunuyordu.Dinsel anlayışlar alınyazıları evren hakkindeki düşünceler istekler sevgi aşkkahramanlık duyguları sıla hasretisevinç bereket bolluk hüzün afet felaket gibi olaylar hep oyunlarla anlamlandırılıyor.Hep onunla canlandırıyordu.Bugünde halk oyunlarının müzik ve şiir gibi sanat olaylarında ayrı düşünme olanağı yoktur.Bugünde dansın bulunduğu her yerde düğün ve dernekten asker uğurlamasına kadar varan çeşitli tören ve toplumsal olayları görmek mümkündür.Bugünde halk dansları halk sanatlarının en başında yer almaktadır.
Halk Oyunlarının Ortaya Çıkış Nedenleri

a-Doğal olayların etkisiyle

b-Taklitler yolu ile oluşan danslar

c-Savaş dansları

d-Aşk dansları

e-Dini danslar

f-Hasat ve üretim ile ilgili danslar

g-Meslek dansları

Hiçbir kültür olayı tüm gelenek ve görenekleri bir yumak gibi etrafına sarıp toplayan halk oyunları kadar ait olduğu toplumun ulusal duygularını yansıtamaz ve onlar kadar toplumsal bağları pekiştirip kuvvetlandiremez.

Düşünce ve duyguların insan vücudunu hareketleriyle anlatılması demek olan dans yada oyun ilk insan kültürünün merkezinde bulunuyordu.Dinsel anlayışlar alınyazıları evren hakkindeki düşünceler istekler sevgi aşkkahramanlık duyguları sıla hasretisevinç bereket bolluk hüzün afet felaket gibi olaylar hep oyunlarla anlamlandırılıyor.Hep onunla canlandırıyordu.Bugünde halk oyunlarının müzik ve şiir gibi sanat olaylarında ayrı düşünme olanağı yoktur.Bugünde dansın bulunduğu her yerde düğün ve dernekten asker uğurlamasına kadar varan çeşitli tören ve toplumsal olayları görmek mümkündür.Bugünde halk dansları halk sanatlarının en başında yer almaktadır.
Bilindiği gibi Türk Halk Oyunları yurdumuz üzerinde çeşitli bölgelerde çeşitli tür ve biçimde değişik genel isimler altında ve guruplar halinde görülmektedir. Bölgelere yerel örf ve adetlere göre büyük ayrılıklar gösteren halk oyunları (dansları) birçok bakımdan ayrımlara tabi tutulabilir. Mesela tek kişilik oyunlar veya takım oyunları diye sınıflandırabiliriz. Bunlarında yalnız erkeklerin veya kadınların yada kadın-erkek oynanan oyunlar diye ayırmak mümkündür. Kapalı ve aöık yerlerde oynanmaları da bu oyunlaarın bir özeliğini teşkil eder.

Çok değişik özelikler gösteren oyunları ortak noktakarına göre bazı adlar altında toplamak mümkündür. Halay bar karşılama zeybek mengi bengü horon kaşık oyunları bıçak oyunları gibi. Bunların dışında çengi köçek çiftetelli gibi kapalı yerlerde daha çok profesyonel oyuncular tarafından oynanan meclis oyunları birde Mevlevi semai Bektaşi Alevi Semai gibi dini karekterli olan oyunlarda vardır. Hangi bölgede olursa olsun bu dansları ana özelliği "toplu hareket" bir güzel işi beraber yapma bir güzel sonuçu beraber kutlama gibi sosyal eğitim alışkanlıklarını vermesidir.

dι$ι_ĸanarya · 21.06.08, 13:50

Halk Oyunlarının Oynanış Biçimleri

Halk oyunlarımız oyuncuların içindeki diziliş biçimlerine göre;

a) Halk Oyunları
b) Sıra (Dizi) Oyunları
c) Tek Oyunlar
d) Karşılama

olmak üzere sınıflandırılabilir.

A - Halk Oyunları : Oyuncuların elele kolkola tutuşarak veya birbirlerini hiç tutmadan bir daire veya kapalı eğri çemberinde dizilerek oynanan oyunlardır. Zeybeklerin çoğu bazı halaylar heyamola bu türe birkaç örnek olabilir.

B - Sıra (Dizi) Oyunları: Oyuncuların yanyana dizilerek oynadıkları oyunlardır. Sıra oyunlarında sıralanış biçimleri değişiktir. Düz dizi eğri dizi kopuk dizi bağlı dizili oyunlar gibi.

a) Düz Dizi: Oyuncular bir doğru çizgi görünümü vererek oynarlar. Bu da tek ve çift düz sıra dizileri olmak üzere iki türlü oynanır.

b) Eğri Dizi: Bu şekilde bir yuvarlağın halkanın parçası görünümündedir.

c) Kopuk Dizili Oyunlar: Oyuncular birbirlerine değmeden ve birbirlerini tutmadan oynarlar. (Zeybekler Kılıç-Kalkan Teke Zortlatmalarında ve Güvendelerde olduğu gibi.)

d) Bağlı Dizili Oyunlar: Oyuncular birbirlerinin ellerinden kollarından belden tutarak oynarlar.Bu da tek veya çift sıralı oynanır. Hemen hemen bütün halaylar barlar horonlar ve kasap oyunları bu şekilde oynanan oyunlardır.

Sıra oyunlarında diziler cinsiyete göre (kadın-erkek) de sınıflandırılabilir.

1- Tek sıra erkek: (Dizi yanlız erkeklerden oluşur.)
2- Tek sıra kadın: (Dizi yanlız kadın ve kızlardan oluşur.)
3- Çift sıra erkek: (İki sıralı erkeklerden oluşur.)
4- Çift sıra kadın: (İki sıralı kadın ve kızlardan oluşur.)
5- Alaca Diziler: (Diziler kadın ve erkek oyunculardan oluşur.)

Bunların dışında bazı özel dizilere de rastlamak olasıdır.

C - Tek Oyunlar: Bu oyunlar tek kişi ya da topluluk tarafından oynanır. Tek oyun denmesinin nedeni; oyun içinde oyuncuların o oyunun belli niteliklerini bozmaksızın oyunu doğmatik olarak içinden geldiği biçimde bağımsız oynamalarıdır. Tek oyunlar çoklukla bağımsız oyun niteliğindedirler.

Bağımsız Oyun (Doğmatik Oyun): Oyuncuların bir yöneticiden komut almadan belli kurallara bağlı olmaksızın içlerinden geldiği gibi özgür hareketler yaparak oynadıkları oyundur. Böylece oyuncular kişisel beceri ve yeteneklerini gösterebilirler.

Düzenli oyunlarda ise; oyuncular oyunun belli kurallarına bağlı kalarak hareket ederler. Kendileri bu hareketlere birşeyler katamazlar.

Tek oyunlara Yozgat çevresinde Şıngılım Kırşehir'de bitirim Elazığ'da Şıkıldam denmektedir. Bu oyunlara kişiler ayrı ayrı oyun gücüne ve yeteneğine sahip olduklarından özel gösteriler de yapılabilirler.

Bursa'nın Tek Güvendeler'i Konya Sallamaları Ankara'dan Misket Kastamonu'dan Seperçioğlu Çiftetelli Konyalı bazı zeybek ve karşılamalar bu oyunlardandır.

Karşılama genellikle Trakya bölgesinde karşılıklı iki kişi ya da düzenli guruplar tarafından el tutmadan karşılıklı oynanan oyunlardır. Bu diğer bölge oyunlarımızın içinde de bir biçim olarak görülür. Buna Erzurum'un Hançer Barı Çorum'un İğdeli Gelin Halayı Zara'nın Maro Halayı Artvin'in Sarı Kız'ı örnek olarak gösterilebilir.

dι$ι_ĸanarya · 21.06.08, 13:51

TÜRK DİLİ İLE HALK BİLİMİNİN BİR KAVŞAK NOKTASI

HARMANDALI

Türk dili ile ilgili arastırmalar bir yandan söz varlığımızın eksikliğiniyaygınlıgını ve değiskenliğini ortaya koyarkendiger yandan her sözün arkasında yatan kültür dünyasına da ışık tutmaktadır. Orhon yazıtlarından baslayarak gelisen yazı dilinin yüzlerce orneği bugun yazma eser olarakyada işlenmisderlendirilmiş bicimde ve basılmıs bır halde kitaplıklarımızda yer almaktadır.Bu eserlerın titiz ve dikkatli bir gözle arastırılması yapılırkende dil tarihinin yanı sırabaska bilim dallarınada malzeme vererek yardımcı olacağı gercegı birçok kez görülmüstür.Böylece Türk dili zengın geçmişiyle ortaya çıkarken onunla kesişen baska bilim dallarını konularınıda aydınlatmış olmaktadır.
Türk dili ile türk halk biliminin kavsak noktalarının bitmez tükenmez olusuarastırmacıların daha dikkatli olmasını gerektiriyor.En kısa bır deyimden bir ata sözünden bir bilmeceden bir yemek tarifinden bir doğal ilac yapımından bir halk oyunundan oyunlara eşlik eden bir türkünün sözlerinden oluşan aydınlık dolu pencerelerinhalk kültürünün karanlıkta kalmıs gibi görünen noktalarını ışığa kavusturduğu bir çok örnek araştırmada buluyoruz.Bunlardan bu önemli kavsak noktalarından biride HARMANDALI dır.Bir yandan geniş çerçeveli halk biliminin bir alt dalı olan halk oyunlarımızda adı gecerkendiger yandan yine bır alt dalı olan halk müziğinde de önemli yer tutmuştur.
Türk halk oyunlarında kişiasiret oymak veya boy adlarıyla karsımıza cıkan baska oyunlar vardır.Örnek:Acem halayı afşar halayı bakırlı efe afşar beylerı aşiret halayı hasanbey zeybeği haymanalı kerimoğluseymen zeybegısepetçioğluyörük halayıTürkmen kızı vb İlk aklımıza gelenlerdır.Harmandalı oyunuda aynı adla bilinen asirete ait bir oyundur.
Harmandalı kelimesi bir aşiret adı Herbendelü kelimesinin halk arasındaki bozulmuş biçimidir.
Bazı tarihi kaynaklarda da Harmandalı olarak geçmektedir.Osmanlı devleti döneminde bu aşiret Anadoluda konar-göçer bir yapıda olarakEge kıyılarındanAnadolunun değişik bölgelerine ve hatta SuriyeİranIrak topraklarına kadar yayılmıştır.Harmandalı oyunuda aynı adla bilinen aşirete ait bir oyundur.bu aşiret bireyleri tarafından ilk kez figürleri belirlenerek ortaya konmuş olup kendi aşiret adıyla yüzlerce yıldan beri oynanmaktadır.İzmir'in Urla ve çevresinde aşağıdaki türkü daha doğrusu bir olay sonrasında öldürülen kişinin ağzından çıkmış gibi söylenenağıt içinde Harmandalının bir yer adı veya aşiret adı olduğu açıkça görülmektedir.

Urla meydanından doğruca geçtim
Sol böğrüme hançer yedimbayıldım düştüm
Birdenbire annecim gendimden geçtim

Aman annam güneşler doğdu
Beni vuran Harmandalı Mustafa Allah'tan buldu

Urla meydanında vardır bir çeşme
Harmandalı Mustafa peşime düşme
Kıyma benim canıma ardıma düşme
(bağlantı)
Mezarımın taşı Urlaya karşı
Üstümdeki çimenler gözümün yaşı
Anne beni vurdular akşama karşı

Aynı Harmandalı türküsüne Manisa ve çevresinde Harmandalı adı verilirkeAydın ve Nazilli yöresinde bu türkü Bergama adıyla bilinmektedir. Ancak yüzlerce yıllık olduğu belirlenen bu zeybek oyunun unutulduğuMadran zeybeği adıyla tanınan 1916 da Ç.Kale de Ahmet Yekta Madran tarafından düzenlenen bir başka zeybek oyunu bunun yerini aldığını ve günümüzde de bu düzenlemenin yaygınlık kazandığı anlaşılmaktadır.Oyunun sergilenmesindeki heybetazamet ve hareketler bunun gerçekten kahraman bir efeye ait olduğunu ortaya koymaktadır.Yaşlı kaynak kişilerin üzerinde israr ve inatla durdukları bir noktanınbu oyunun sadece erkeklerin oynadığı hususun göz önüne alınması halinde Harmandalı gerçekten bir erkek oyunudur.Kadınların çok sonraları bu oyunda yanlışlıkla rol aldıkları kesindir.Bu oyunu AYVACIK/Ç.KALE nin babadere köyünde ve Ayvacık ın paşaköyünde kadınlar ve erkekler ayrı ayrı oynadıkları gözlenlenmiştir.Değerli araştırmacı Mahmut Ragıp Gazimihal ( 3 cilttlik T.H.O kataloğu kültür bakanlığı yayınları) halk oyunları kitabında bazı bilgiler vermektevaryantlarını göstererek Harmandalı zeybeği maddesinde oynanış biçimi hakkında açıklamalarda bulunmuştur.Eski Harmandalı ; asıl harmandalı zeybeği oyunudur.yarım asır evvellere kadar ege bucaklarımızda gün görmüştü.Sonradan yavaş yavaş yerini Madran Harmandalısı da denilen Harmandalı oyununa bırakarak revaçtan düştü. Eski ve yeni şekillerinde uzlaşık noktalar vardır.

dι$ι_ĸanarya · 21.06.08, 13:51

TÜRK HALK OYUNLARI KOSTÜM BİLGİLERİ

AFYON KADIN GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Sıkma Başlık: Fesin üzerine penezlerin dikili olduğu bir başlıktır. İki sıra olursa nişanlı tek sıra olursa evli başıdır.
2. Pullu Krep: Başa fesin üzerine bağlanır. Her renk kullanılmakla beraber daha çok yeşil ve kırmızıya rastlanır. Düz renktir. Kenarları pullu oyayla süslenmiştir.
3. Oyalı Yazma: Başa örtülür. Genellikle siyah yeşil ve bordo zemin üzeri çiçekli olan yazmalardır. Kenarları büyük oyalıdır. Bu oyalara yörede dağ oyası denir. Bu oyalar tığ ile yapılır.
Bedene Giyilenler:
1. İç Gömlek (Bürümcük): İçe giyilir. El dokumasıdır. Düz dokuma rengidir.
2. Şalvar: Şitari denen kumaştan yapılır. Bugünkü ismi merdanedir. Her renkte çubuklu veya düz olabilir. Ağı yere çok yakındır. Çok geniştir.
3. Üç Etek: Şalvar gibi şitare kumaştan yapılır. İçi astarlıdır.
4. Arkalaç: El tezgahlarında dokunur. Kilim benzeri bir dokumadır. Cicim de denilir. Arkadan kalça üzerine gelecek şekilde üçgen katlanmış olarak bele bağlanır.
5. Önlük–Öncek (Futa): El tezgahlarında dokunur. Kilim benzeri bir dokumadır. Önlük dokuması da arkalaç dokuması gibi cicim olarak tabir edilebilir. Üzeri kullanacak kişinin zevkine göre ipliklerle kanaviçe tarzı işlenir. Önlük olarak kullanılır. Üç eteğin üzerine arkalaç bağlandıktan sonra öne bağlanır.
6. Kolon: Arkalaç ve önlük üzerinden bele bağlanır. El tezgahlarında dokunur. Çok uzundur.
7. Aynalı Kemer: Kolondan sonra bele bağlanır. Gümüştür.
8. Cepken: En üste giyilir. 2 çeşittir. a) Kadifeden yapılmış cepken. Kullanılan renkler genelde kırmızı veya ördekbaşı rengidir. b) Üç etek ve şalvarın kumaşından yapılır. Üzerinde özellikle kol ağızlıkların ve cepkenin açık kenarlarında simle işlemeler vardır.
Ayağa Giyilenler:
1. Çorap: Yünden elde örülmüş renkli desenleri vardır.
2. Yemeni yada Çarık: Kaza veya il merkezlerinde yemeni köylerde çarık giyilir. Yemeni giyilen bölgelerde siyah renk tercih edilir.

İZMİR MENEMEN ERKEK GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Fes: İki çeşittir. Kalıplı ve kalıpsız. Günümüzde her ikiside kullanılmaktadır. Kalıplı fesler belli bir şekli kalıbı olan feslerdir. Mutlaka püskül bulunur. Kalıpsız feslerde her türlü katlanabilen veya şekil verilebilen feslerdir. Kalıpsız feslerde püskül bulunmayabilir.
2. Tartımak: İster kalıplı ister kalıpsız olsun yörede feslerin üzerine kullanılan dolgulara denir. Günümüzde tarlada çalışan kişilerin başlarını güneşten korumak için kullandıkları pamuklu yün dokumadan yapılan ve üzerinde genelde çiçek motifleri olan bir parçadır. Katlanarak fesin üzerine sarılır.
3. Kefiye: Tartımak’ın üzerine sarılır. Kefiyenin etrafı çok çeşitli oyalarla çevrilidir. Bunların bazılarının gül oya yaprak oya yıldız oya gibi adları vardır. Bu oyalar ibrişim ipliğinden yapılır.
Bedene Giyilenler:
1. Bürümcük: Bürümcük göynekte denir. İçe giyilir. İç çamaşırı vazifesi görülür. Bürümcük denilen dokumadan yapılır. Rengi genelde beyaz ve tonlarıdır.
2. Gömlek: Bürümcüğün üzerine giyilir. Çitare denilen kumaştan yapılır. Renkleri mor-beyaz beyaz-sarı sarı-kırmızı ve mor-sarıdır.
3. Boyun Dolağı: Boyunun açıkta kalan kısmını soğuktan korumak için kullanılan parçadır. Renkleri genelde beyaz ve kırmızının tonlarıdır. Üzerine bazen çeşitli işler bulunabilir. Dört taraftaki ucundanda saç bağı şeklinde katlanarak birkaç kez sarılır. Boyun dolağının kumaşı genelde ipek ve pamukludur.
4. Dolgu Kuşağı: Diğer adı yorgan kuşaktır. Kullananların bellerini sıkı tutmak ve soğuktan korumak için sarılan ve iki ucunda uçkurlar olan bir parçadır. Yapılış biçimi yorgan yapımına benzer. Üzeri baklava dilimlerini andıracak şekilde keten bez içine pamuk koyularak yapılır. Boyu 1-1.5 m eni 25-30 cm arasında değişir. Ayrıca dizlik (kısa potur) uçkurunun beli zedelemesini de önler.
5. Dizlik (Potur-Çakşır): Karadon yada akdonun üzerine giyilir. Paçaların dizde duran kısımlarının bolca durması doğru kabul edilmez. Belde düşük olarak bağlanır. İşlemelerinin Bergama işi Aydın işi Menemen işli Muğla işi gibi çeşitleri vardır. İşlemelerin en sıkı ve güzel olanları Ödemiş işi olanlarıdır. Dizlik çuha kumaştan yapılır. İşlemelerde kaytan iplik kullanılır. Uçkurun geçtiği bel kısmı ise al kumaştan olur. Dizliğin rengi petrol rengi veya gridir. İşlemelerde ise siyah renk iplik kullanılır.
6. Camadan (Cepken): Dizlikle aynı kumaştan yapılır. Gömleğin üzerine giyilir. İşlemelerinde kullanılan iplikte dizlikteki gibi siyahtır. Kolunda yapılan işlemeler çiçek yılan dal motifi gibi isimler alır. İçi astarlıdır. Astarının rengi kırmızı ve morun tonlarındır. Sol ön parçanın içinde bir cep bulunur.
7. Sallama (KartalKanat): Camadanın üzerine giyilir. Kumaş rengi dizlik ve camadanda olduğu gibidir. İşlemeler siyahtır. En büyük özelliği omuzlarda kartal kanadını andıran parçaların sallanmasıdır. Astarlıdır. Astar rengi camadanda olduğu gibidir. Sallamanın ön iki parçası birbirine kavuşmayacak şekilde uçları köşeli olmayıp oval biçimdedir. Kumaş cinsi ve işlemerde kullanılan iplik dizlik ve camadanda olduğu gibi çuha ve kaytandır. İyi bir sallamada işlemenin sıklığından kumaş gözükmez. Halk arasında en beğenilen sallama kıl kuyruk sallamadır.
8. Karadon-Akdon: Dizliğin altına giyilen külot pantolon modelinde bir giysidir. Rengi siyah olursa karadon beyaz olursa akdon denir. Bu bölge insanlarının dizlikleri kısa olduğu için bacakları korumak amacı ile giyilir. Üzerinde işleme yoktur. Kumaş cinsi çuhadır. Sıcak havalarda giyilmediği saptanmıştır.
9. Tozluk: 2 çeşittir. Bunlardan biri işlemeli tozluktur; Kumaşın rengi dizlik camadan ve sallamada olduğu gibi petrol rengi ve gridir. Üzerinde siyah renkte kaytandan yapılmış işlemeler bulunur. Bu tozluk siyah yemeni ile beraber giyilir. Kumaşı yün veya çuhadır.
10. Şal kuşak: Beli soğuktan korumak ve sıkı tutmak için dolgu kuşağın üzerine sarılır. Kuşağın üstündeki desenler baklava şeklindedir. Zeybek kuşağının en büyük özelliği; diğer yörelerden farklı olarak çok enli şekilde sarılmasıdır.
11. Trablus kuşağı: Şal kuşağın üstüna sarılır. Birbirine bağlı 3 parçadan oluşur. Renkleri genelde kırmızı sarı ve yeşildir.
12. Kolon: El tezgahlarında tiftik yününden dokunur. Bele bağlanan kuşakların düşmemesini ve sıkı tutmasını sağlar. Eni 4-5 cm. boyu 2-3 m. uzunluğundadır. Üzerinde çeşitli renklerde desenler vardır.
Ayağa Giyilenler:
1. Körüklü Çizme: Zeybeklerin tozluk dışında giydikleri bir ayakkabıdır. Diğer çizmelerden farkı körüklü olmasıdır. Kıvırcık ve Baklava körük olmak üzere 2 çeşittir. En çok baklava körüklü olanıdır. Altı köseledir. İçinde deriden astar vardır. Rengi siyah topuklu olan çizme ayak ucuna doğru hafifçe sivridir.
2. Çorap: Beyaz yünden elde örülmüş çoraplar kullanılır.
3. Yemeni
AĞRI KADIN GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Koffi: Gelin olan genç kızların düğün gününden itibaren 45-50 yaşlarına kadar kullandıkları bir başlık türüdür. Tahta bir kasnak üzerine gerili kırmızı festen oluşur. Daire biçiminde olan koffinin etrafında bir sıra halinde beyaz gömlek düğmesi veya yörede kespik denilen akarsu kenarlarında bulunan beyaz oval ve ortası delik it boncuğu (taşı) denilen süs eşyaları dikilir. Koffinin tepesinin ön yarısını kaplayan kilim deseninde örülmüş kum boncuklar monte edilir. Koffinin alın kısmında ve iki şaka arasında düzenli olarak dikilmiş 5-6 mm çapında boncukların arasına altın yada gümüş paralar dikilir. Bir başka koffi biçiminde ise Koffinin üst kısmını tamamen kaplayan yüzeye parlak veya mineli kendinden desenli gümüş tas da dikilir. Gümüş tasa bağlı olan bir zincir ve ucunda da gümüş paralardan oluşan şırık adı verilen bir takı bulunur. Koffinin düşmesini önlemek için her iki yanına çene altından geçmek üzere lastik veya ipler bulunur.
2. Şeğr: Koffinin üzerine bağlana ipekli puşilere denir. Ayrıca vala olarakta bilinir.
3. Şeğr Şimaki: İran işi olan bu puşiler daha küçük ebattadır. Genelde siyah renkte kendinden desenlidir. Başa örtülür.
Bedene Giyilenler:
1. Kıras: Sadece boyun kısmı açık diğer tarafları kapalı aynı zamanda işlik olarakta bilinen bir iç giysisidir. Zemini genelde beyaz veya açık renk tonlarda üzeri küçük çiçek desenli pazen basma veya divitinden yapılır. İş yaparken kolların kirlenmesini engellemek için kol ağızlarına aynı kumaştan dikilmiş parçalar entari kollarının üzerinden geçirilerek boyunda bağlanır. Bu parçalara zendık adı verilir. Böyle yapılmış kıraslarada kırasa zendık denir.
2. Dere: Kırasın üzerine giyilen topuklara kadar uzun entaridir. Dayra olarakta bilinir. Canlı renklerden yapılır. Desensiz olanları ipek kadife divitin ve patiskadan çiçekli desenlileri ise basma pazen jarse ve divitin gibi kumaşlardan yapılır. Entariler biçim ve kullanım şekli olarak ikiye ayrılır: a)Önü tmamen açık sadece göğüsten göbeğe kadar düğme veya kopça ile kapatılan entariler. Etek kısmında kullanılan büzgü ve pilelere yörede purik denilir. Etek kısmı farklı kumaştan yapıldığında yedi etek adını alır. b)Kapalı entariler; Sadece boyun kısmı açık ve baştan geçirilerek giyilen entarilerdir. Sırt göğüs kol ağzı ve etek kısmı biyeli ve işlemelidir.
3. Derpi: Tuman ve don olarakta bilinir. Boyu dizin biraz altı veya üstünde olanı veya topuklara kadar uzun olanı vardır. Zemini açık renkte çiçekli basma pazen veya divitin kumaştan yapılır. Doğrudan derpi denilmesi ayıp sayıldığından işliğin yani kırasın arkadaşı anlamında heval kıras deyimi kullanılır.
4. Kırtoşke: Bir nevi ceket türü giysidir. Kadife yada divitin kumaştan yapılır.
5. Mezer: Bele bağlanan önlüklere denir. Genelde bir yüzü parlak kumaştan yapılır. Giyilen entarinin zıt renklerinden basma jarse otoman veya pazenden de yapılır.
6. Piştik: Ebadı kare olan katlanarak bele bağlanan şal kuşaktır.
Ayağa Giyilenler:
1. Çorap: Yünden elde örülmüş burun topuk ve boğaz kısımları renkli desen verilmiş çoraplar kullanılır .Bu yörede çoraplara goreris denir. Boyu dizin altına kadardır. Diz üstünde giyilen çoraplar genelde siyah renk pamuklu veya merserizedir.
2. Ayakkabı: Bu yörede kadınlar ayağa sığır derisinden yapılan çarık altı kabaralı ve nalçalı merdane topuklu küt burunlu kondre denilen kunduralar; topuklu topuksuz plastik veya lastik ayakkabılar giyerler.

AĞRI ERKEK GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Tiftik Papak: Başa geçirilir. Özellikle kışın kullanılan göz önüne gelen kısmı açık başı tamamen kaplayan bir başlık türüdür. Karlı tipili olmayan güneşli günlerde katlanarak kullanılır. Beyaz sarı siyah ve kahverengi renklerde düz veya bu renklerden ikisinin karışımı ile alaca olarak görülür. Keçi kılından yani tiftikten tahta tığlarla örülür.
2. Kullık: Başa kullanılan diğer bir başlıktır. Kuzu yününden yapılan keçe külahlardır. Kahverengi ve beyaz renklerde huni biçimindedir. Etrafına şeğr egal ve cemadani gibi örtüler sarılır.
3. Şeğr: Yörede ipekli puşilere denir. Diyarbakır işi olanlar makbuldür. Püsküllü parlak ve yumuşaktır.
Bedene Giyilenler:
1. İşlik: Amerikan bezi türünden besit dokumalardan yapılır. Bir iç giysisidir.
2. Derpi: Tuman yada külot ta denilen bu giysi şalın altına içe giyilir. Beyaz renkte dokuma kumaşlardan yapılır. Kışın sıcak tutması için şalın altına geceleri ise pijama olarak kullanılır.
3. Kıras: Bir tür mintandır. Natürel renklerdedir. Küçük çiçek motifli desenli mintanların yanı sıra düz renk olanlar daha çok tercih edilir. Poplin ipek otoman dırel (tiril) patiska vb. kumaşlardan yapılır. Ayrıca dikiş ipliği veya sımayla kol ağzı ve yakaları işli olan mintanlarda giyilir.
4. Yelek: Gabardin veya şayak kumaşlarından yapılır. Sırt kısmı parlak kumaşlardan astarlıdır. Çift sıra düğmelidir. Düğmeler tahta kemik gümüş ve sedeftendir. İşlemesiz olanları çok olmakla beraber cep ve yaka kısmı kaytandan işlemeli olanları da vardır. Sıma yelek olarak adlandırılır. Günümüzde tek sıra düğmeli ve sade olan yelekler giyilmektedir.
5. Kerik: En üste giyilir. Keçi kılından yeni tiftikten yapılır. Tiftik yada aba da denir. Özel el tezgahlarında dokunur. Uzun kolludur koltuk altları açıktır. Genellikle siyah renktedir. Dış yüzeyinde görülen tüyler 4-5 cm. uzunluğundadır. Yakası renkli yün ipliklerle işlidir. Tamamen tüylü olanları olduğu gibi sırt kısmı tüylü ön kısmı ise farklı renklerden tiftik veya yün ipliklerle işlemeli olanları da vardır.
6. Pıştik: Erkeklerin ve kadınların beline bağladığı kuşakların tümüne denir. Erkeklerde üç türlü kuşak bağlanır. Bu kuşaklar kare ve etrafı püsküllüdür. Bele püskülleri gözükmeyecek şekilde bağlanır. Şal kuşakların en ünlüsü lahuri şaldır.
7. Şal: Yörede bacağa giyilen tüm giysilere denir. Buradaki şalvar türünden bir giysidir. Önceleri özel tezgahlarda döğme kıldan dokunarak elde edilmiş kumaşlardan yapılırdı. Daha sonra şayak ve gabardin türü kumaşlardan yapılmıştır. Genellikle siyah renktedir. Ayrıca koyu renklerden lacivert bordo kahverengi gri ve koyu mavi kullanılmaktadır.

Ayağa Giyilenler:
Yörede çorapların ortak ismi gore dir. Koyun yünü ve keçi kılının kendi rengi muhafaza edilerek örülür. Motiflerin yapıldığı renkli iplikler ise kök boya ile boyanır. Ağrı yöresinde ayakkabıların ortak ismi ise sol dur.Terlik türü ayağa geçirilen ayakkabılarada şımık denir.
1. Goreris: Yünden örülür. Çoraptır. Tamamen veya bir kısmı renkli desenli olmakla beraber genellikle boğaz burun ve topuk kısımları işlemeli ve motifli olanlarıda vardır.
2. Tiftik Çorap: Keçi kılından yani tiftikten tahta tığ ile örülür. Uzun tüylü genellikle alaca renkli ve desenlidir. Düz renkleride görülmektedir. Alaca renkliler siyah-beyaz ve kahverengi-beyazdır.
3. Çarık: Sığır gönünden yapılır. Kısa ömürlüdür.
4. Yemeni: Rugandan yapılmış siyah ve kırmızı renkli ayakkabılardır.
5. Çistik: Yörede kullanılan bir başka ayakkabı türüdür. Siyah renk deriden yapılır.

BURSA KADIN GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Fes: Yörede 4 çeşit fes kullanulır. a) Alpoot: Harmanalan Akbıyık ve Alpoot köylerinde görülür. b)Boncuklu fes: Bu fes genelde bazi ile beraber kullanılır. Örnekleri daha çok Sorkun (Sorgun) ve Kocakavak köylerinde görülür. c)Oyalı fes :Belören ve Seferi ışıklar köylerinde görülür. d)Mustafamlı fes: Orhaneli’nin bütün dağ köylerinde görülür. Genellikle düğünlerde gelinler bu fesi giyerler.
2. Al bazi: 90cm eninde kare bir baş örtüsüdür. Üzeri pullarla kaplıdır.
Bedene Giyilenler:
1. Fistan: El tezgahlarında pamuk veya keten ipliğinden dokunmuş rengi beyaz bir dokumadan yapılır. Boydan elbisedir. Ön etek uçları işlidir. Günümüzde pazen veya bastola (yörede kullanılan bir kumaş çeşidi) ile yapılır.
2. Şalvar: Donda denir. El tezgahlarında pamuk veya keten ipliğinden dokunmuş beyaz renkli bir dokumadan yapılır. Paçalarının etrafı renkli ipliklerle işlidir.
3. Sıktırma: Kapatma içerik yada iç yelekte denir. Fistanın üzerine giyilir. Göğüs kısmı işlidir.
4. Üçetek: Diğer adı zıbındır. Kırmızı siyah bordo yeşil lacivert renkteki keten kumaştan yapılır. İç kısmı pamukludur. Basmadan astar geçirilir. Ön paçaları kısadır. Arka paçaların alt kısmı sutaşı pul iğne ile örme dantelden motifler işlenir. Kolları eli örtecek kadar uzun ve kol ağızları yırtmaçlıdır. Kol uçlarının iç kısmına basma veya düz kumaştan astar geçirilir. Gelinler için tamamen sim işli yaprak motifli üçetekler vardır.
5. Arkalık: Kare biçiminde etrafından kozalı püsküller sarkan bir kuşaktır. Bele bağlanır. Zemininde genelde siyah renk hakimdir. Yünden dokunur. Ebadı yaklaşık 1m karedir.
6. Futa (Peşkir): El tezgahlarında yün ipliklerle dokunur. Gelin olacak her genç kız baba evinde kendi peşkirini işler. İşlenen motifler köyden köye farklıdır. Yaşlı kadınların kullandığı daha sade ve günlük peşkir türündendir. En çok bilinen peşkir ayva göbeğini andıran motifli olanıdır. Bundan başka önü pul işli ve keseli peşkirlerde vardır.
7. Dizge: Yün iplikten el tezgahlarında dokunur. Uçları tiftik veya keçe kılı tongurdaklar ve mavi boncuklarla süslüdür. Bele sarılarak hem kozalı kuşağı hem de peşkiri tutması sağlanır. Ayrıca dağda ve tarlada ip vazifesini görür.
8. Güdük (Cepken): En üste giyilir. Bordo mavi lacivert yeşil patlıcan moru ve kırmızı renklerde divitin kumaştan yapılır. İçine düz yada kareli kumaştan astar geçirilir. Astarla divitin arasına pamuk yerleştirilerek her taraftan baklava dilimi şekli verilerek dikilir.
Ayağa Giyilenler:
1. Çorap: Genellikle kırmızı rengin hakim olduğu çift kat yünden örülmüş ve motifleriyle yörük özelliği taşıyan çoraplar görülür.
2. Çarık: Ham deriden ve manda gönünden yapılan bir çeşit ayakkabıdır.

BURSA ERKEK GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Takke: 2 çeşittir. a) Bordo kahverengi ve mavinin hakim olduğu renk ve işlemeleri olan takke. El dokuması ve üzeri boncuklarla işlidir. b) Beyaz kahve rengi ve tepesi iri boncuklarla süslü takke.
2. Oyalı yazma: Takkenin etrafına sarılan iri dağ oyalı yazmalardır.
Bedene Giyilenler:
1. Gömlek: 2çeşittir. a) Günlük kullanılan siyah-beyaz çizgili gömlek. b) Bayramlarda düğünlerde ve özel günlerde giyilen yeşil kırmızı sarı renklerin hakim olduğu çizgili gömlek.
2. Aba potur: Genelde kahverengi ve siyah rengin hakim olduğu şayak kumaştan yapılan bir pantolon türüdür.
3. Aba yelek: Kahverengi ve siyah renklerinin hakim olduğu şayak kumaştan yapılmış bedene giyilen bir giysidir. Poturun içine sokulur. İki cebi vardır. Sağ cebe nişanlılık döneminde damat kesesi takılır.
4. Kozalı kuşak: Siyah rengin hakim olduğu alacalı bir rengi olan el tezgahlarında dokunmuş uç kısımları kozalı bir kuşaktır. Poturun üstüne bele sarılır.
5. Kolon: Bordo kahverengi renklerin hakim olduğu el tezgahlarında dokunmuş uçlarında püskülleri olan bir parçadır. Sol taraftan sarkacak şekilde kuşağın üstüne bağlanır.
6. Yağlık: Damat adayına gelin tarafından nişanda verilir. Uçları işlemelidir. Kozalı kuşağın üzerine iki kat halinde sokulur.
7. Çoban şalı: Yine kahverengi va beyaz renklerin hakim olduğu el tezgahlarınde dokunmuş bir şaldır. Bölge hayvancılıkla uğraştığı için yaylaya giderken ihtiyacı olan yiyeceklerini iki arşın uzunluğundaki bu şala koyar. Sol omuza atılan bu şalın öne gelen ucu düğümlenir.
Ayağa Giyilenler:
1. Karçın: Ayağa çorap şeklinde giyilen yünden yapılmış dize kadar çekilen bir parçadır. Boğaz kısmı katlanarak kullanılır.
2. Çarık: Kadın çarığının aynısıdır.
ERZURUM KADIN GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Paralı başlık: Fesin üzerine mecidiyelerin ve altın paraların dikili olduğu bir başlıktır.
2. Oyalı başörtü (ÇevreÇemberYazmaLeçekTülbent): Paralı başlığın üzerine örtülür. Genelde beyaz renktedir.Mutlaka etrafı işlemeli olmalıdır.
Bedene Giyilenler:
1. Tuman: İç çamaşırı yerine kullanılır. Uzunluğu dize yakındır paçaları lastiklidir. Beyaz zemin üzerine küçük desenli pazenden yapılır.
2. Mison etek: İç etektir. Elde yünden dokunur. Etek uçları tığla dilim dilim örülür.
3. Entari: Kadın elbiseleri kadife ve gezi gibi ağır kumaşlardan çeşitli biçimlerde yapılmıştır. Kadife kumaştan yapılan entariler dantel ve tentene ile süslenir.
4. Kadama (Bindallı): Kadınlar arasında en çok tutulan entaridir.Bindallı ve kadife entarinin önü arkasından 4 parmak daha kısadır. Arka etek yerden 1-2 cm yukarıda olacak kadar uzundur. Oldukça geniş yapılan bu entarilerin beline gümüş kemer bağlandığından entarinin arkasında kendiliğinden pileler oluşur. Erzurum’un bütün ilçelerinde aynı tip entarilerin giyildiği iddia edilemez.
5. Siyah çarşaf: Kadınların en üste giydiği bir giysidir. Günümüzde altın mekik kumaşından yapılır. 4 m. kumaştan çıkar. 2 m. si alt 2 m.si üst için kullanılır.
6. Ehram: Koyun yününden el tezgahlarında dokunmuş dokumadan yapılır. Aynı siyah çarşaf gibidir. Beyaz kırmızı mor ve siyah rengi makbuldür.
7. Kemer: Bele gümüş savatlı kemer takılır.
8. Yelek (Hırka): Elde koyun yününden kollu ve kolsuz örülür.
9. Atkı (Şal): Kışın çarşafın veya ehramın üzerine başa örtülür. Günümüzde de kulanılır.
Ayağa Giyilenler:
1. Dizleme çorap: Kendinden desenli olarak yünden elde dokunur. Diz üstüne kadar uzundur. Bindallının altına giyilir.
2. Patik: Yünden elde dokunur. Çorabın üzerine giyilir.
3. Mest: Lastik ayakkabıdır. Günlük kullanılır.
4. Pabuç: Siyah deriden alçak ökçeli olarak yapılan ayakkabıdır.

ERZURUM KADIN GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Paralı başlık: Fesin üzerine mecidiyelerin ve altın paraların dikili olduğu bir başlıktır.
2. Oyalı başörtü (ÇevreÇemberYazmaLeçekTülbent): Paralı başlığın üzerine örtülür. Genelde beyaz renktedir.Mutlaka etrafı işlemeli olmalıdır.
Bedene Giyilenler:
1. Tuman: İç çamaşırı yerine kullanılır. Uzunluğu dize yakındır paçaları lastiklidir. Beyaz zemin üzerine küçük desenli pazenden yapılır.
2. Mison etek: İç etektir. Elde yünden dokunur. Etek uçları tığla dilim dilim örülür.
3. Entari: Kadın elbiseleri kadife ve gezi gibi ağır kumaşlardan çeşitli biçimlerde yapılmıştır. Kadife kumaştan yapılan entariler dantel ve tentene ile süslenir.
4. Kadama (Bindallı): Kadınlar arasında en çok tutulan entaridir.Bindallı ve kadife entarinin önü arkasından 4 parmak daha kısadır. Arka etek yerden 1-2 cm yukarıda olacak kadar uzundur. Oldukça geniş yapılan bu entarilerin beline gümüş kemer bağlandığından entarinin arkasında kendiliğinden pileler oluşur. Erzurum’un bütün ilçelerinde aynı tip entarilerin giyildiği iddia edilemez.
5. Siyah çarşaf: Kadınların en üste giydiği bir giysidir. Günümüzde altın mekik kumaşından yapılır. 4 m. kumaştan çıkar. 2 m. si alt 2 m.si üst için kullanılır.
6. Ehram: Koyun yününden el tezgahlarında dokunmuş dokumadan yapılır. Aynı siyah çarşaf gibidir. Beyaz kırmızı mor ve siyah rengi makbuldür.
7. Kemer: Bele gümüş savatlı kemer takılır.
8. Yelek (Hırka): Elde koyun yününden kollu ve kolsuz örülür.
9. Atkı (Şal): Kışın çarşafın veya ehramın üzerine başa örtülür. Günümüzde de kulanılır.
Ayağa Giyilenler:
1. Dizleme çorap: Kendinden desenli olarak yünden elde dokunur. Diz üstüne kadar uzundur. Bindallının altına giyilir.
2. Patik: Yünden elde dokunur. Çorabın üzerine giyilir.
3. Mest: Lastik ayakkabıdır. Günlük kullanılır.
4. Pabuç: Siyah deriden alçak ökçeli olarak yapılan ayakkabıdır.

ERZURUM KADIN GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Paralı başlık: Fesin üzerine mecidiyelerin ve altın paraların dikili olduğu bir başlıktır.
2. Oyalı başörtü (ÇevreÇemberYazmaLeçekTülbent): Paralı başlığın üzerine örtülür. Genelde beyaz renktedir.Mutlaka etrafı işlemeli olmalıdır.
Bedene Giyilenler:
1. Tuman: İç çamaşırı yerine kullanılır. Uzunluğu dize yakındır paçaları lastiklidir. Beyaz zemin üzerine küçük desenli pazenden yapılır.
2. Mison etek: İç etektir. Elde yünden dokunur. Etek uçları tığla dilim dilim örülür.
3. Entari: Kadın elbiseleri kadife ve gezi gibi ağır kumaşlardan çeşitli biçimlerde yapılmıştır. Kadife kumaştan yapılan entariler dantel ve tentene ile süslenir.
4. Kadama (Bindallı): Kadınlar arasında en çok tutulan entaridir.Bindallı ve kadife entarinin önü arkasından 4 parmak daha kısadır. Arka etek yerden 1-2 cm yukarıda olacak kadar uzundur. Oldukça geniş yapılan bu entarilerin beline gümüş kemer bağlandığından entarinin arkasında kendiliğinden pileler oluşur. Erzurum’un bütün ilçelerinde aynı tip entarilerin giyildiği iddia edilemez.
5. Siyah çarşaf: Kadınların en üste giydiği bir giysidir. Günümüzde altın mekik kumaşından yapılır. 4 m. kumaştan çıkar. 2 m. si alt 2 m.si üst için kullanılır.
6. Ehram: Koyun yününden el tezgahlarında dokunmuş dokumadan yapılır. Aynı siyah çarşaf gibidir. Beyaz kırmızı mor ve siyah rengi makbuldür.
7. Kemer: Bele gümüş savatlı kemer takılır.
8. Yelek (Hırka): Elde koyun yününden kollu ve kolsuz örülür.
9. Atkı (Şal): Kışın çarşafın veya ehramın üzerine başa örtülür. Günümüzde de kulanılır.
Ayağa Giyilenler:
1. Dizleme çorap: Kendinden desenli olarak yünden elde dokunur. Diz üstüne kadar uzundur. Bindallının altına giyilir.
2. Patik: Yünden elde dokunur. Çorabın üzerine giyilir.
3. Mest: Lastik ayakkabıdır. Günlük kullanılır.
4. Pabuç: Siyah deriden alçak ökçeli olarak yapılan ayakkabıdır.

GAZİANTEP ERKEK GİYSİLERİ

Başa Giyilenler:
1. Terlik: Genç kızların çeyiz olarak hazırladığı bir erkek başlığıdır. Beyaz pamuklu kumaş üzerine eskiden kirpi okuyla günümüzde tığla delik açarak deliklerinde ibrişim ve iple örülerek işlenmesi şeklinde hazırlanır. Bu delikler başın hava almasını sağlar. İşlemeler kenarda ise zarife ortada ise yılan eğesi bülbül gözü ve hamam taşı gibi yöresel isimler alırlar.
2. Merkeziyet: İpekli dokuma bir baş örtüsüdür. Kendinden desenlidir. 15m kare ebadındadır. Kenarları püsküllüdür. Karşılıklı iki uçtan katlanarak başa örtülür. Sarkan uçları özel bağlanmış biçimiyle ensede yanda düğümlenir. Sadece beyaz renk olur. Uçları serbest bırakılarakta kullanılır. Bu takdirde üzerine kasket veya agül konur. Bu örtüyü kadınlarda zaman zaman kullanır. Erkekler merkeziyet dışında özellikle Türkmenler’de ve Baraklar’da ahmediye kullanırlar.
3. Poşu: Terlik üzerinden alına baş etrafından dolandırılarak başın yan kısmında yada arkada düğümlenerek kullanılır.
Bedene Giyilenler:
1. Don (Tuman): Beyaz pamuklu kumaştan yapılan bir iç giysisidir.
2. Köynek: Pamuklu kumaştan dikilen fanila yerine kullanılan bir iç giysisidir.
3. Mintan (Yakasız gömlek): Pamuklu kumaştan göğüs kısmı ibrişim işlemeli beyaz köynek üzerine giyilen bir giysidir. Bunun pamuklu kutnu kumaştan yapılanıda vardır. Ayrıca Suriye’de üretilen ve şam topu diye adlandırılan kumaştan yapılan iç kısmı astarlı ve yakasız gömleklerde yörede çok yaygın kullanılmıştır. Renkleri çizgili mavi-beyazdır. İpeklidir.
4. Kırk düğme (Bürümlü yelek): Yakasız gömleğin üzerine giyilen göğüs kısmı kumaşın renginde iplerle motif işlenen bol düğmeli kolları ve sırt kısmı ipekli astardan yapılan bir üst giysisidir. Genellikle açık mavi gri ve kahverengi renklerden yapılır. Bürümlü şalvarla birlikte kullanılır.
5. Cezayir Yeleği: Kırk düğme giyilmediği zamanlarda mintan üzerine giyilen genellikle ipekli kadifeden yapılan ve varlıklı kişilerin giydiği bir üst giysisidir. Mor ve lacivert renkleri tercih edilir.
6. Aba: Günümüzde yalnız bir usta tarafından yapılan ve ceket yerine kullanılan bir üst giysisidir. Yapılarına yapılış yerlerine ve motiflere göre değişik isimler alırlar. Örn: Motiflerine göre= tahtalı sandıklı kandilli gibi... Yapılarına göre= Kılaba Hamüs abası çuha abası (boyu dize kadar uzun olanı)... Yapılış yerlerine göre= Halfet abası Maraş abası Urfa abası Haba abası Humus abası gibi çeşitleri vardır. Simle işlemelidir. Genellikle kırmızı siyah mavi beyaz ve kahverengi renklerdedir.
7. Şalvar: Anadolu’da yaygın olarak kullanılan erkek şalvarıdır. Yapılış biçimine kullanım alanına kumaşa ve işlemelerine göre çeşitli isimler alırlar. Kumaşına göre= Pamuklu siyah kumaştan yapılan ve gündelik olarak kullanılan şalvara çintiyan denir. Özel günlerde kullanılan ve yünlü kumaştan olanlarına mençester şalvar denir. Yapılış biçimine göre= Gaba: Paça kısmı bol ağı normal. Yarım halep: Paça kısmı biraz daha dar. Tam halep: Paça kısmı dar ağı bol özel gün şalvarıdır. İşlemelerine göre= Gandilli

21.06.08, 13:49	#1
dι$ι_ĸanarya	TÜrk Halk Oyunlari ADANA: 1 - Adana üçayağı 2 - Depki halayı 3 - Horasan mengisi 4 – Kaba 5 – Kırıkhan 6 – Pekmez 7 - Serçe 8 - Sin sin 9 – Telefon 10 - Yağlı kenar 11-Acem-Gelin alma 12- Gürgenin Gazeli 13- Halebi 14- Hasandağı 15- Lorke ADIYAMAN: 1 - Ağırlama (Grani) 2 - Düz (Çeçen kızı) 3 – Galuç 4 – Guvend 5 – Kelek 6 – Rişko 7 - Sinsin (Sim simi) 8 – Teşi 9 – Tırge 10 – Üçayak 11- Beşayak 12- Gemi-Kelek 13- Helican 14- Koçeri 15- Tek ayak AFYON: 1 - Afyonun ortasında. 2 - Afyon zeybeği 3 - Basbas zeybeği 4 – Çaykenarı zeybeği 5 - Dolaşık 6 - Hatcam çıkmış 7 - Hezin hezin 8 - İğde dalları 9 - Kadılar zeybeği 10 - Teke zotlatması 11- Al yazma zeybeği 12- Erenler zeybeği 13- Harman yeri- 14- Teke zotlaması 15- Yeşil olur AGRI: 1 – Atabarı 2 – Basso 3 – Çimençiçek 4 – Koççeri 5 – Laççi 6 – Lorke 7 – Papuri 8 - Sallama 9 - Yallı - Yelli (Hesiko) 10 - Zeyniko - Zeyno 11- Çoban Ali 12- Kazkaz 13- Koçaklama 14- Tillara 15- Yüksel AMASYA: 1 - Çerkez halayı 2 - Düz halay 3 - Köroğlu halayı 4 - Merzifon karşılaması 5 - Sıçrama halayı 6 - Simsim – Sinsin 7 – Tarakul 8 - Terli koyun 9 – Üçayak 10 - Yelleme halayı 11- Bildiş oyunu 12- Dalliko 13- Küştaklı 14- Laz halayı 15- Sallama ANKARA: 1- Ankara zeybeği 2- Çarşamba 3 - Hüdayda - Fidayda 4 - Karaşar zeybeği 5 - Keskin halayı 6 - Mendil zeybeği 7 – Misget 8 - Mor koyun 9 – Sabahi 10 - Yandım şeker 11- Allı Turna 12- Avşar halayı 13- Seymen zeybeği 14- Sinsin 15- Yıldız ANYALYA: 1 - Al yazma zeybeği 2 - Antalya'nın mor üzümü 3 - Antalya zeybeği 4 - Gölhisar zeybeği 5 - Hasanbey zeybeği 6 – Kabardıç 7 – Mengi 8 – Sektirme 9 - Serik kıvrak zeybeği 10 - Yayla yolları 11- Gönen zeybeği 12- Karasu zeybeği 13- Menevşesi tutam tutam 14- Sarı zeybek inip gelir inişten 15- Serenler zeybeği ARTVİN: 1 - Atabarı-Artvin barı 2 – Cilveloy 3 - Coşkun çoruh 4 – Daldalan 5 - Deli horon 5 - Düz horon 7 – Karabağ 8 – Kobak 9 - Orta batum 10 - Sarı çiçek 11- Borçka horonu 12- Kız horonu 13- Koçeri 14- Ondört 15- Şahlan AYDIN: 1 - Aydın zeybeği 2 - Aydın soğukkuyu zeybegi 3 - Çine çayı zeybeği 4 - Güdüşlünün çeşmesi 5 - Harmandalı zeybeği 6 - İnce Mehmet zeybeği 7 - Kadıoğlu zeybeği 8 - Koca Arap zeybeği 9 - Ortaklar zeybeği 10 - Yağmur yağdı zeybeği 11-Bayındır koşması 12- Ellioğlu zeybeği 14- İkiparmak zeybeği 14- Kerimoğlu 15- Kuruoğlu zeybeği BALIKESİR: 1 - A gız sini geliyor 2 – Azime 3 - Balıkesir bengisi 4 - Bengi-Pamukçu bengisi 5 - Gönen zeybeği 6 – Güvende 7 - İkili güvende 8 - Mendili oyaladım 9 - Toplu güvende 10 – Tüllek 11- Balıkesir zeybeği 12- Büyük oyun-koca oyun 13- Edremit zeybeği 14- Gülüm 15- Yerli zeybek BİLECİK: 1 - Aşağıdan gelen hanım 2 - Bilecik karşılaması 3 - Düz oyun 4 - Güzel adın ismail 5 - Keklik zeybeği 6- Kıralın kızı 7 – Ortaköy 8 - Söğüdün erenleri 9 – Yanlama 10 - Yayla karşılaması 11- Bilecik zeybeği 12- İnce oyun 13- Kıpırdım 14- Söğüt zeybeği 15- Yereli zeybek BİNGÖL: 1 – Aşırma 2 – Çeçen 3 – Çepik 4 - Deliley – Delilo 5 – Halay 6 - Harrani (Esmer) 7 - İki ayak 8 - Kartal 9 – Meyremo 10 - Üç ayak 11- Ağır hava 12- Bulanık 13- Dizkırma 14- Koçeri 15- Nari-Güzeller barı BİTLİS: 1 - Ağır gövenk 2 – Değirmenci 3 - Dokuzlu - Dokuzayak 4 – Garzani 5 – Harkuşta 6 – Meyroke 7 – Papuri 8 – Timurağa 9 - Tiringo10 – Üçayak 11- Bitlis barı 12- Malafani 13- Mutki harkuştası 14- Sepe 15- Teşi 16- Aşırma 17- Kövengin yollarında 18 – Temirağa 19 – Sippe 20 – Memyane 21 – Perijvan 22- Dıldıl 23- Kavaş 24 – Nare 25 – Zeybek BOLU: 1 - Al yemeni 2 - Davul oyunu 3 - Gerede zeybeği 4 – Halimem 5 - Karaköy kaşık havası 6 - Karşılama 7 - Köroğlu8 – Meşeli 9 – Ördek 10- Sürütme 11- Bindirme 12- Göynük zeybegı 13- Harbi Cengi 14- Mudurnu zeybeği 15- Omuz halayı BURDUR: 1 - Al yazma zeybeği2 - Avşar beyleri3 - Burdur zeybeği4 - Kabardıç - Gabardıç 5- Karinom 6 - Menevşeli 7 - Sarhoş zeybek 8 - Sarı zeybek9 - Serenler10 - Teke zotlatması 11- Ağır zeybek 12- Avşar zeybeği 13- Çiftlik zeybeği 14- Kazım zeybeği 15- Topşeker BURSA: 1 - Alçak oyun (Küçük oyun) 2 - Al yemeni 3 - Bursa'nın ufak tefek taşları 4 – Cezayir 5 - Eminem 6 – Güvende 7 - Kılıç kalkan 8 - Menevşesi tutam tutam 9 – Sekme 10 - Yüksek oyun (Büyük oyun) 11- A Fadimem 12- Anadolu zeybeği 13- Aralık oyunu 14- İnegöl karşılaması 15- Üvendirme zeybeği ÇANAKKALE: 1 - Bayramiçin dağları 2 - Çan çiftlemesi 3 – Çember 4 - Çeyiz altı (Yandım Ayşem) 5 - Çifte zeybek 6 - Gelibolu zeybeği 7 - İnce oyun 8 – Karaçayır 9 - Karanlık dere 10 – Karşılama 11- Çanakkale zeybeği 12- Dolama 13- Dört günü 14- Kaba güvende 15- Salın selvi ÇANKIRI: 1 - Çankırı halayı 2 - Çankırı zeybeği 3 - Çift ayak - Çift basma 4 - Halay – Alay 5 - Helisa 6 - Kürdün kızı 7 – Mahi 8 – Şıkırdım 9 - Topal koşma 10 – Üçayak 11-Cirit oyunu 12- Hacer oyunu 13- Kasap 14- Kaşık oyunu 15- Sinsin ÇORUM: 1 – Bediriş 2 – Çekirge 3 - Çorum halayı 4 – Dillalla 5 – Hürünü 6 - İğdeli gelin 7 – Miço 8 – Papıra 9 – Sınsin 10 - Türkmen kızı 11- Arzı-kavaklar 12- Bıçak oyunu 13- Fidayda 14- Yerli zeybek 15- Zamah DENİZLİ: 1- Acıpayam Oğuz zeybeği 2 - Acıpayam zeybeği 3 - Ağır Tavas zeybeği 4- Alaattin zeybeği 5 - Al yazmamı düreyim 6 - CemHem (Gireniz) 7 - Gırık Davaz zeybeği 8 - Gireniz sipsi havası 9 - Sarayköy zeybeği 10 - Tavas zeybeği 11- Kınık zeybeğim 12- Kızılhisar zeybeği 13- Teke zotlaması 14- Tekparmak zeybeği 15- Yuvarlak zeybeği DİYARBAKIR: 1 – Beri 2 – Çepik 3 – Delilo 4 – Esmerim 5 – Halay 6 - İki ayak 7 – Meryemo 8 - Tek ayak 9 – Teşi 10 – Üçayak 11- Çaçan 12- Girani 13- Keşo 14- Kurt kuzu 15- Şuru metal-Kılıç kalkan EDİRNE: 1 - Balkan gaydası 2 - Edirne'nin ardı bağlar 3 – Fatoş 4 - Güzel Emine 5 – Kabadayı 6 - Karşılama 7 – Kasap 8 – Kazibe 9 - Mendil (Sülümanağa) 10 – Selanik 11- Galamatya 12- İstefalka 13- Pomak gaydası 14- Zigoş 15- Gel seyrek 16 – Mendil ELAZIG: 1- Avreş 2 - Büyük ceyiz 3 - Çayda çıra 4 – Delilo 5 - Fatmalı (Nurey) 6 – Halay 7 - Güvercin 8 – Keçike 9 - Tamzara 10 – Temurağa 11- Ağır halay 12- Bıçak oyunu 13- Kılıç kalkan 14- Şeve kırma 15- Üç ayak ERZİNCAN : 1 – Dello 2 - Dut ağacı 3 - Erzincan'ın dağları 4 – Hayriye 5 – Horoz 6 – Koçeri 7 - Tavuk barı 8 – Temurağa 9 - Sarhoş barı10 – Sıklama 11- Bebek 12- Kızardı kayalar 13- Melik Şerif 14- Sinanlı 15- Tırnana ERZURUM: 1 - Aşahtan gelirem 2 - Baş bar 3 – Çember 4 - Çift beyaz güvercin 5 - Hançer barı 6 – Hoşbilezik 7 - İkinci bar 8 – Kavak 9 – Nare 10 - Tersine 11- Çingeneler 12- Dello 13- Sallama 14- Sekme 15- Tavuk barı ESKİŞEHİR : 1 - Beyler beybeği 2 – Çember 3 - Elindeki mendil 4 - Entarisi kırmızı 5 - Eskişehir zeybeği 6 - İnce oyun 7 – Kanaday 8 - Sallana zeybeği 9 - Sekme10 - Yoğurdum var 11- Eskişehir kaşık oyunu 12- Kara kuş 13- Keçeli 14- Kırka zeybeği 15- Tüverek GAZİANTEP: 1- Ağırlama 2 - Çepikli (Havarişko) 3 – Dokuzlu 4 – Fatike- Demone 5 - Kırıkhan (Kırıkcan) 6 - Leylim 7 – Mani 8- Mendilli (Zikir) 9- Oğuzlu (Hadidiye)10 – Şamatya 11- Kuseyri-kuseri 12- Marmara 13- Serçe 14- Şirinnar 15- Şirvani GİRESUN: 1 - Çandırlı 2- Dik kayda 3 - Dusko horonu 4 - Giresun karşılaması 5 - Kama oyunu 6 – Kolayunu 7 – Mendil 8 – Üçayak 9- Sis dağı 10 - Yali boyu 11- Çandır karşılaması 12- Dereli karşılaması 13- Eminem 14- Kumyalı 15- Miralay GÜMÜŞHANE: 1 – Diringi 2 – Garabet 3 - Kut kut barı 4 – Lazutlar 5 - Mehmet Turan barı 6 - Sarı kız 7 – Sıksara 8 – Tamzara 9 – Temurağa 10 – Tiliko 11- Dizden kırma 12- Düz horon 13- More 14- Sarıkız 15- Üçayak HAKKARİ: 1 – Bablekan 2 - Beryuk3 – Koceri 4 - Kulavrep (Siyah külahlı) 5 – Lizani 6 – Mamır 7 - Papuri – Pappuri 8 – Şere 9 – Talan 10 - Teke (Neryani) 11- Destar 12- Emnadeyne 13- Kaval deresi 14- Kozberi 15- Mününe-Mume HATAY: 1 - Ağır halay (Şihhani) 2 – Çiftetelli 3 – Depki 4-Düz 5 - Garibin ayağı 6 - Kayser – Kuseyri 7 – Kırıkhan 8 – Mendilli 9 – Şenköy 10 – Üçayak 11- Bahcivancı kız 12- Deli arap 13- Eli elime değdi 14- Pamuk 15- Şergiye Şerji İÇEL: 1 – Gerali 2 - Ham çökelek 3 – Keklik 4 - Kıbrıs zeybeği 5 – Mengi 6 - Portakal zeybeği 7 - Sallama 8 - Silifkenin yoğurdu 9 - Türkmen kızı 10 - Yayla yolları 11-Çaya vardım 12- Gasavet 13- Gökkarga zeybeği 14- Sünne 15- Tımbıllı ISPARTA: 1 - Asi zeybeği 2 – Bidenem 3 - Çökcük oyunu 4 - Ferayi zeybeği 5 - Kesik zeybek 6 - Kıcır kıcır 7- Sarhoş zeybeği 8 – Sektirme 9 - Serenler zeybeği 10 - Teke zortlaması 11- Alyazma zeybeği 12- Dut dibi 13- Evlerinin önü mersin 14- Gül kuruttum 15- Sarı zeybek İZMİR : 1 - Bergama zeybeği 2 - Hantuman zeybeği 3- Harmandalı zeybeği 4 - İki parmak zeybeği 5 - İnce Mehmet zeybeği 6 - İzmir Kordon zeybeği 7 - Kocaarap zeybeği 8 - Soğukkuyu zeybeği 9 - Süslü jandarma 10 - Yund dağları 11- Dağlı zeybeği 12- Kazmir zeybeği 13-Kırmızı buğday 14- Kozak zeybeği 15- Yağcılar zeybeği KARS: 1 – Altınömür 2 – Döne 3- Elmas 4 - Iğdır barı 5 – Karabat 6 - Kentvari (Kindavur) 7 - Kıskanç 8 - Şeker oğlan 9 - Şeyh Şamil10 - Yüzbir 11-Ayşad 12- Han kızları 13- Karakaşlar 14- Kars zeybeği-Zayemeği 15- Tavuk barı KASTAMONU: 1 - Aşağı imaret 2 - Beyler bahcesi 3 - Bütün çıtırdak 4 – Çıtırdak 5 - Davul oyunu 6 – Heyamola 7 - Genç Osman 8 – Sepetçioğlu 9 - Tiridine bandım 10 - Yarım çıtırdak 11-Çarsambadır çarşamba 12- Kastamonu zeybeği 13- Semet karşılaması 14- Seymen ağırlaması 15- Taşköprü zeybeği KAYSERİ: 1 - Avşar ağırlaması 2 - Bızdık (çiçekdağı) 3 – Develioğlu 4 - Dokuzbuçuk (Öteyüz) 5 – Emine 6 – Karanfilli 7 – Kırıkhan 8 – KıyıIı 9 - Serçe - Topal serçe 10 – Turnalar 11- Bünyan halayı 12- Kirman 13- Öteyüz 14- Safayi 15- Sinsin KIRKLARELİ : 1 - Alaylar Alaylar 2 - Ali Paşa 3 – Beyler beyi 4 - Dırama karşılaması 5 - Eski kasap 6 - İbrahim hoca 7 – Karşılama 8 - Mendilli oyun (mandıra) 9 - Üç oğlan 10 - Yürü güzel 11- Çobani 12- Hanım ayşe 13- Kabadayı 14- Karayusuf 15- Takuş-Sirto KIRŞEHİR: 1 – Ağırlama 2 - Al elmayı 3 - Alyanak allanıyor 4 - Biter Kırşehirin gülleri 5 - Çiçek dağı 6 - Gel yanıma 7 - Ne olurhey gelin 8 –Üçayak 9 - Üç Oğlan 10 - Yürü güzel 11- Cemo 12- Çubuk uzun 13- İbrama 14- Karkm halayı 15- Sinsin KONYA: 1 - Ahmet yavaş 2 - Aslan Mustafa 3 - Düz oyun 4 – Emmiler 5- Galkıma 6 - İnce çayır 7 - Konya çiftetellisi 8 – Konyalı 9- Menberi 10 – Turnalar 11- Aksinli 12- Gedil zeybeği 13- Limo 14- Yeşillim 15- Zambak KÜTAHYA: 1 – Çömüdüm 2 – Harmandalı 3 - Hop şimi dallı 4 - Karmı yağdı 5 - Kılıç kalkan 6 - Kütahya zeybeği 7 – Meşeli 8 - Simav zeybeği 9 - Tıpır tıpır 10 - Yoğurdum var 11-Aslanapa zeybeği 12- Baskın zeybeği 13- Emet zeybeği 14- İslamoğlu zeybeği 15- Yasemin dalı MALATYA: 1- Berde 2 – Delilo 3 - Hoş geldin 4 - Kol üstü 5 - Malatya ağırlamasi 6 - Sim simi 7 - Söğüt dalı 8 – Temurağa 9 – Tezleme 10 – Üçayak 11- Arapkir halayı 12- Aşırma 13- Beşayak 14- Lorke 15- Tamzara MANİSA: 1 - Aydın zeybeği 2 – Değirmenci 3 – Gündoğdu 4 - Harmandalı zeybeği 5 - Kordon zeybeği 6 - Mermerenin yolları 7 – Ninna 8 - Ördek suya dalda gel 9 - Sarı zeybek 10 – Şadiyem 11-Bergama zeybeği 12- Cemile zeybeği 13- Egelioğlu zeybeği 14- Kırkağaç zeybeği 15- Soma zeybeği K. MARAŞ: 1 - Ceren 2 - Çeri 3 – Çoban 4 – Fatmalı 5 – Dokuzlu 6 - Kırıkhan 7 – Koser 8 - Maraş halayı 9 - Maraş üçayağı 10 – Sado 11- Cengi harbı 12- Çelebi halayı 13- Karatavuk 14- Köroğlu 15- Zayak MARDİN: 1 – Botani 2 – Delilo 3 - Dik oyun 4 - Çepik - Çepikü 5 – Govent 6 – Hınne 7 – Hırpani 8 - Köçeri - Koçeri 9 - Malaya10 – Reyhani 11- Güle 12- Haftano 13- Hurse 14- Lorke 15- Meryemo MUGLA: 1 - Beşkaza zeybeği 2 - Bodrum zeybeği 3 - Fethiye zeybeği 4 – Kabardıç 5 - Kadıoğlu zeybeği 6 - Muğla zeybeği 7 - Ortaköy zeybeği 8 - Soğukkuyu zeybeği 9 - Şah boylum 10 - Yayla yolları 11-Elmalı peşrevi 12- Ferayi Zeybeği 13- Gündoğdu zeybeği 14- Marmaris zeybeği 15- Milas zeybeği MUŞ: 1 -Ağır Gövenk 2 – Aşırma 3 – Ayşoki 4 – Botani 5 – Harkuşta 6 – Köçeri 7- Mektebin bacaları 8 – Nazey 9 – Tamzara 10 – Tello 11-Delilo 12- Gırani 13- Leme halayı 14- Mendilli 15- Yarbe NEVŞEHİR: 1- Allılar 2- Cezayir 3- Dergah semahı 4- İstanbul'dan Üsküdara 5- Kaleden kaleye 6- Kartal semahı 7- Kayalar 8- Kırat semahı 9- Mataramı-Arzu Kamber 10- Peşkir çektim 11- Pınarın 12- Üçayak 13- Ürgüp yolu 14- Yağmur yağar 15- Hacıbektaş semahı NİGDE: 1 -Cilveli (Hop cilveli) 2 – Çınarbaşı 3 – Çil Keklik 4 – Develi 5 - Dündarlı (Hop dündarlı) 6 – Menberi 7 – Tombili 8 - Ufacık karacık 9 - Yaman anşam 10 – Yıldız 11- Aşlama 12- Dört ayak 13- Osman Abim evdemi 14- Porsuk alayı-Alay 15- Üçayak ORDU: 1 -Dik horan 2 - Düz horon 3 – Horon 4 - Kol oyunu 5 - Laz horonu 6 - Milli horon 7 - Pıçak oyunu 8 - Rum horonu 9 – Sallama 10 - Sarı kız 11- Arap oyunu 12- Elifoğlu 13- Fındık dalları 14- Ordu karşılaması 15- Zamah RİZE: 1 - Çift ayak 2 - Hemşin horunu 3 – Memetina 4 - Millet horona 5 – Papilat 6 - Rize hemşini 7 - Rize horonu 8 - Rize sallaması 9 - Ters ayak 10 - Yüksek hemşin 11- Ancer 12- Bakos 13- Çinçiva 14- Rize kız horonu 15- Topaloğlu SAKARYA: 1 - Dört kol 2- Geyve zeybeği 3 - İki kol 4 - İnce hava 5 – Kabadayı 6 – Meşeli 7- Mısratlı 8 – Pamukova zeybeği 9 - Üç kol 10 - Vara gele 11-Karagözlüm 12- Kasap 13- Korudere zeybeği 14- Sisdağı 15- Taraklı horosu SAMSUN: 1- Dik horon 2 – Haticem 3 - Gökteki yıldızlar 4 - İki ayak 5 - Karadeniz horonu 6 - Karşılama 7 - Ladik horonu 8 - Samsun sallaması 9 - Telgırafın telleri 10 - Vezirköprü sallaması 11- Dik horon 12- Kırık 13- Neynam 14- Sallama horonu 15- Şeker oğlan SİİRT: 1 – Belita 2 – Botani 3 - Dillo 4 - Govent – Govani 5 - Karakıştani 6- Kasap7 – Meyroke 8 – Süleymaniye 9 - Şirvan (Alkuşta) l0 – Türkani 11- Çaçani 12- Dörtayak 13- Gazeli 14- Kovenjer 15- Şeyhani SİNOP: 1- Alınıda giyer 2- Arı oyunu 3- Ayancık eymeleri 4- Bayram alayı 5- Bezirgan oyunu 6- Çömlek oyunu 7- Fındık kırma 8- Güzel botin 9- Hisarımızın çevresi 10- Hürmüz gelin 11- Karasuda pazar var 12- Kargı oyunu 13- Kasnakçı oyunu 14- Tabaklının deresi 15- Tinimini hanım SİVAS: 1 - Abdurrahman halayı 2 - Arnavut halayı 3 - Hanım esme 4 – Hoşbilezik 5 - İş halayı 6 – Karamuk 7 - Madımak 8 – Maro 9- Sivas halayı10 – Temurağa 11- Ellik halayı 12-Hafikli ağırlaması 13- Harami 14- Köy halayı 15- Sarı dumam samahı TEKİRDAG : 1 – AliPaşa 2 – Cevriye 3 – Debreli 4 – Karşılama 5 - Kara Yusuf 6 – Kasap 7 - Tekirdağ karşılaması 8 – Üçayak 9 - Üç tokmak 10 - Yarım burgaz 11-Cevriye 12- Üç tokmak 13- Yarım burgaz 14- Yarım kasap 15- Yuvan kaptan TOKAT: 1 – Karabit 2 – Karkın halayı 3 - Karnım ağrıyor 4 – Kartal 5 - Kızık halayı 6 – Kocçari 7 - Ters bico 8 - Tokat ağırlaması 9 - Tombul makine 10 - Omuz halayı 11- Arguvan samahı 12- Çiçek halayı 13- Kırat samahı 14- Merzifon karşılaması 15- Necip halayı TRABZON: 1 - Akçaabat sallaması 2 - Bıçak horonu 3 - Düz horon 4 - Horon kurma 5 - Kız horonu 6 - Kozan gel 7 - Maçka horonu 8 - Sıksara oyunu 9 - Tonya horonu 10- Vakfıkebir horonu 11- Çavuş horonu 12- Beşikdüzü kız horonu 13- Maçka düzü 14- Sürmene horonu 15- Vardiya horonu TUNCELİ: 1 - Bir ayak 2 – Dello 3 - Güzeller halayı 4 - İki- ayak 5 – Karaçer 6 – Kol oyunu 7 – Lorke 8 - Nare 9 - Tamzara (Tanzara) 10 - Üç ayak 11- At oyunu 12- Halay 13- Horun 14- Kosalma 15- Köroğlu URFA: 1 - Ağırlama (Girani) 2 - Derik 3 - Dik (horoz) 4 - Dörtlük – Değnek oyunu 5-Düz 6 – Gazel 7 - Kartalo - Kartal 8 – Kımıl 9 - Tek ayak 10- Teşi 11- Avrabi 12- Bozeşşek-Keriboz 13- İkiayak 14- Terge 15- Üçayak UŞAK: 1 - Aşağıdan gelir araba 2 - Elmanın irisine 3 - Göçdere zeybeği 4 - İlkbahar ayları 5 - İslamoğlu zeybeği 6 - Karamanın alt yanı 7 – Karanfil 8 – Karataş 9- Nazoğİu zeybeği 10 – Ormandan gel 11- Banaz çayı 12- Dın dın 13- Dudu gız 14- Oda mı yalan 15- Sürmelim VAN: 1 – Bablekan 2 - Gaz gaz 3 - Kelek van 4- Kersi 5 – Lorke 6 – Nare 7 – Sincani 8 – Şirvan 9 - Temi 10 – Toycular 11- Ağır gövenk 12- Gülli 13- Bavasar 14- Temürağa 15- Yargüzel YOZGAT: 1 - Burçak tarlası 2 – Çekirge 3 - Feyli turnam 4 - Gel efendim gel 5 - Kartal halayı 6 - Kıyılı 7 – Kunduralım 8 - Nalinnim 9 - Vıyda vıy 10- Yozgat halayı 11- Ağırlama 12- Kartal halayı 13- Kıyılı halayı 14- Tekayak 15- Üçayak ZONGULDAK : 1 - Çayır çıktı dizine 2 – Çıtırdağ 3 - Düriye (mızmız oyunu) 4 - Genç Osman 5 - Göbekleşme 6- Hediye 7 - Hoştut oyunu 8- Karşılama 9 - Safranbolu çiftetellisi 10 – Yeşil ipek 11-Açkapı oyunu 12- Alaylı oyunu 13- Amanı oyunu 14- Düz oyun 15- Osmanlı

21.06.08, 13:50	#2
dι$ι_ĸanarya	*Halk Oyunlarımız ve Genel Nitelikleri* Türk folklorunun çok zengin bir dalı olan Halk Oyunlarımız ulusumuzun ortak duygu düşünce ve yaşantısını yansıtan sanat değeri üstün bir anlatım aracı niteliği taşırlar. Halkın ortaklaşa oluşturduğu ve bu ürünler; renk ve sanat dehasının yarattığı gümüş altın işlemeler sırmalar pullar kemerlerin süslediği mavi mor al yeşil atlas kadife giysiler ve halk ezgileriyle birleşince her yaştaki insanı etkiler. Oyalı nakışlı gümüş işlemeli kemerli renk zenginliğine bürünmüş giysilerdeki görüntü bize Türk'ün doğmaca bir yetenekle sanat yaratmaktaki ustalığını ruh inceliğini yansıtmaktadır. Türk Kadını'nın onurunu inceliğini Türk Erkeği'nin yiğitliğini gücünü coşkun ağırbaşlı tavırlarını; kısacası sevgiyi insanı insan yapan birçok üstün değerleri cenki Türk Halk oyunlarında görmekteyiz. Bütün bunlar bize zengin üstün sanat yeteneği olan güçlü savaşçı bir ulusun çocukları olduğumuzu göstermektedir. Halk oyunlarımızın zengin değerler taşıması ve çok çeşitli oluşunda; Anadolu'nun Asya ile Avrupa arasında bir köprü görevi yapması iklim ve doğa koşullarının çok çeşitli olması; ayrıca bu zengin iklim ve doğanın insan yaşantısı ve uygarlıklar yaratılmasında elverişli nitelikler taşıması önemli etkenlerdir. Halk oyunlarımız dikkatle incelendiği zaman kaynaklarında yatan (doğa bitki örtüsü tarih iklim koşulları doğa-insan ilişkileri v.s.) gibi etkenler açıkça görülmektedir. Sivas-Erzurum dolaylarının oyunlarında görüşen belirgin özellik; oyunların dizi biçiminde ağırdan başlayıp hızlıya giden bir ritimde oyuncuların birbirlerine yanaşarak sokularak sarılarak oynamalarıdır. Bütün bu biçim ve şekiller insan yaşantısını zorlaştıracak ağırlaştıracak derecede soğuk geçen bir iklimin; elele sırtsırta verip düşmanı birlikte göğüslemek çabasının dayanışmanının kaynaşmanın açık bir simgesi değil de nedir? Yine Sivas Kız oyunlarına Madımak Karamuk Çedene ağırlığını koymuştur. Bunlar yörenin çokça rastlanan bitkileridir. Bu etkenler zeybeklerimizde de belirgin bir şekilde görülür. Dikkat edilirse zeybeklerimizde; oynandıkça genişleme oyun kızıştıkça yayılma halkanın büyümesi görülür. Başlangıçta dar küçük olan oyun yuvarlağı gittikçe açılır yayılır genişler büyür. Bu da zeybek bölgelerini sereserpe rahatça açılan büyüyen ovalarının yaylarının bir simgesidir. Ayrıca kişinin özünde yatan özgürlük duygularının bir anlatımıdır. Sivas-Erzurum-Kars yörelerinin oyunlarının giysileri de rengini doğadan almıştır. Bu giysilerde egemen olan mor sarı yeşil ve beyaz yaz başında kısa bir süre yeşeren ve sonra sararan bozkırlarla kaplı başı dumanlı tepekeri karlı mor dağların birer yansımasıdır. Oysa Ege'de. Güney'de sıcak illerde bu giysiler; burcu burcu kokan renk renk çiğdemler mineler lâleler portakallarla süslenmiştir. İçel ve yöresinin oyunlarında sıcak iklimin verdiği hareket rahatlığı ve kolaylığı; oyunlardaki çeviklik ve çabuklukla açık bir şekilde sergilenmektedir. Bu yörede oyun kişiliğini bölgenin göçebe yaşantısından ve bu göçebe yaşantının doğal sonucu olan hayvancılığa dayalı bir yaşamdan hayvansal ürünlerin işlenmesinden avcılıktan alır. (Yoğurt Yayla yolları Keklik Türkmen Kızı) oyunlarında bu gerçekler renkli sıcak tablolarla sergilenmektedir. Fırtınalı Karadeniz boyunda bu denizle zorlu bir yaşam kavası veren insanların çabası Karadeniz horonlarında baştan ayağa titreme dalgalanma figürleriyle ne güzen anlatılmıştır. Başka bir örnekle belirtecek olursak; adını düzensin delicesine akan Çoruh ırmağından alarak doğaya bu denli bağlı kalan Artvin'in Deli Horon'una ne demeli!... Yine aynı şekilde bir bozkur yöresi olan Sivas-Erzurum dolaylarında sadece su boylarında rastlanan kavak ağacı da adını ve rüzgarla sağa sola sallanışını Erzurum'un Kavak oyununa vermemiş midir? Yine Sivas yöresinin tipik bitki örtüsü Madamık Karamuk Çedene aynı oyunlara adını vermiştir. Bir başka yörede; örneğin İçel'de oyunlar adını portakaldan keklikten almıştır. İşte bütün bu ve daha da çoğaltabileceğimiz benzeri örnekler bize halk oyunlarımızın gerçek olgulara verilere ne denli bağlı olduğunu ve bizi ne kadar özümüze aslımıza uygun bir biçimde sergilediğini göstermektedir. Bu yönleriyle de Halk Oyunlarımız toplumsal yaşantımızı tarihimizi coğrafyamızı; ulus olarak yapımızı yansıtan birer belge olma niteliği taşımaktadırlar.

21.06.08, 13:51	#5
dι$ι_ĸanarya	TÜRK DİLİ İLE HALK BİLİMİNİN BİR KAVŞAK NOKTASI HARMANDALI Türk dili ile ilgili arastırmalar bir yandan söz varlığımızın eksikliğiniyaygınlıgını ve değiskenliğini ortaya koyarkendiger yandan her sözün arkasında yatan kültür dünyasına da ışık tutmaktadır. Orhon yazıtlarından baslayarak gelisen yazı dilinin yüzlerce orneği bugun yazma eser olarakyada işlenmisderlendirilmiş bicimde ve basılmıs bır halde kitaplıklarımızda yer almaktadır.Bu eserlerın titiz ve dikkatli bir gözle arastırılması yapılırkende dil tarihinin yanı sırabaska bilim dallarınada malzeme vererek yardımcı olacağı gercegı birçok kez görülmüstür.Böylece Türk dili zengın geçmişiyle ortaya çıkarken onunla kesişen baska bilim dallarını konularınıda aydınlatmış olmaktadır. Türk dili ile türk halk biliminin kavsak noktalarının bitmez tükenmez olusuarastırmacıların daha dikkatli olmasını gerektiriyor.En kısa bır deyimden bir ata sözünden bir bilmeceden bir yemek tarifinden bir doğal ilac yapımından bir halk oyunundan oyunlara eşlik eden bir türkünün sözlerinden oluşan aydınlık dolu pencerelerinhalk kültürünün karanlıkta kalmıs gibi görünen noktalarını ışığa kavusturduğu bir çok örnek araştırmada buluyoruz.Bunlardan bu önemli kavsak noktalarından biride HARMANDALI dır.Bir yandan geniş çerçeveli halk biliminin bir alt dalı olan halk oyunlarımızda adı gecerkendiger yandan yine bır alt dalı olan halk müziğinde de önemli yer tutmuştur. Türk halk oyunlarında kişiasiret oymak veya boy adlarıyla karsımıza cıkan baska oyunlar vardır.Örnek:Acem halayı afşar halayı bakırlı efe afşar beylerı aşiret halayı hasanbey zeybeği haymanalı kerimoğluseymen zeybegısepetçioğluyörük halayıTürkmen kızı vb İlk aklımıza gelenlerdır.Harmandalı oyunuda aynı adla bilinen asirete ait bir oyundur. Harmandalı kelimesi bir aşiret adı Herbendelü kelimesinin halk arasındaki bozulmuş biçimidir. Bazı tarihi kaynaklarda da Harmandalı olarak geçmektedir.Osmanlı devleti döneminde bu aşiret Anadoluda konar-göçer bir yapıda olarakEge kıyılarındanAnadolunun değişik bölgelerine ve hatta SuriyeİranIrak topraklarına kadar yayılmıştır.Harmandalı oyunuda aynı adla bilinen aşirete ait bir oyundur.bu aşiret bireyleri tarafından ilk kez figürleri belirlenerek ortaya konmuş olup kendi aşiret adıyla yüzlerce yıldan beri oynanmaktadır.İzmir'in Urla ve çevresinde aşağıdaki türkü daha doğrusu bir olay sonrasında öldürülen kişinin ağzından çıkmış gibi söylenenağıt içinde Harmandalının bir yer adı veya aşiret adı olduğu açıkça görülmektedir. Urla meydanından doğruca geçtim Sol böğrüme hançer yedimbayıldım düştüm Birdenbire annecim gendimden geçtim Aman annam güneşler doğdu Beni vuran Harmandalı Mustafa Allah'tan buldu Urla meydanında vardır bir çeşme Harmandalı Mustafa peşime düşme Kıyma benim canıma ardıma düşme (bağlantı) Mezarımın taşı Urlaya karşı Üstümdeki çimenler gözümün yaşı Anne beni vurdular akşama karşı Aynı Harmandalı türküsüne Manisa ve çevresinde Harmandalı adı verilirkeAydın ve Nazilli yöresinde bu türkü Bergama adıyla bilinmektedir. Ancak yüzlerce yıllık olduğu belirlenen bu zeybek oyunun unutulduğuMadran zeybeği adıyla tanınan 1916 da Ç.Kale de Ahmet Yekta Madran tarafından düzenlenen bir başka zeybek oyunu bunun yerini aldığını ve günümüzde de bu düzenlemenin yaygınlık kazandığı anlaşılmaktadır.Oyunun sergilenmesindeki heybetazamet ve hareketler bunun gerçekten kahraman bir efeye ait olduğunu ortaya koymaktadır.Yaşlı kaynak kişilerin üzerinde israr ve inatla durdukları bir noktanınbu oyunun sadece erkeklerin oynadığı hususun göz önüne alınması halinde Harmandalı gerçekten bir erkek oyunudur.Kadınların çok sonraları bu oyunda yanlışlıkla rol aldıkları kesindir.Bu oyunu AYVACIK/Ç.KALE nin babadere köyünde ve Ayvacık ın paşaköyünde kadınlar ve erkekler ayrı ayrı oynadıkları gözlenlenmiştir.Değerli araştırmacı Mahmut Ragıp Gazimihal ( 3 cilttlik T.H.O kataloğu kültür bakanlığı yayınları) halk oyunları kitabında bazı bilgiler vermektevaryantlarını göstererek Harmandalı zeybeği maddesinde oynanış biçimi hakkında açıklamalarda bulunmuştur.Eski Harmandalı ; asıl harmandalı zeybeği oyunudur.yarım asır evvellere kadar ege bucaklarımızda gün görmüştü.Sonradan yavaş yavaş yerini Madran Harmandalısı da denilen Harmandalı oyununa bırakarak revaçtan düştü. Eski ve yeni şekillerinde uzlaşık noktalar vardır.