Tasavvuf (tekke) Edebİyati

gergeous03 · 05.06.08, 21:39

“Tasavvuf” dünya hayatının aşırılılıklarından uzak durarak Allah’a gönülden bağlanma,Allah’ın varlığına insanın kendi varlığından vazgeçmesi, benliğini (nefsini) yok edip gönlünü ilahi aşkla doldurması esasına dayanan, İslami bir düşünce akımıdır. Türkistanlı Hoca Ahmet Yesevi Türk tasavvufunun kurucularındandır. Anadolu’da tasavvufun, onun öğrencileri tarafından yayıldığı kabul edilir. Tasavvufçular (mutasavvıflar, sofiler) düşüncelerini halka yaymak için edebiyatı, özellikle şiiri araç kabul ederler. Bunun sonucu olarak Anadolu’da 13. yy’dan itibaren güçlü bir tasavvuf (tekke) edebiyatı olmuştur.
NOT

Anlattıklarımızın ve soruların daha iyi yorumla-nabilmesi için şu terimlerin bilinmesi yararlı ola-caktır:

VAHDET-İ VÜCUT: (Varlığın birliği) Evrende sadece Allah’ın varlığı söz konusudur. Diğer varlık zannettiğimiz, bu “mutlak varlığın”, Allah’ın bir parçası ve görüntüsüdürler.
Tekke: Tasavvuf ehli kişilerin, tarikat mensuplarının barındıkları, eğitim gördükleri yer, kuruluş.
PİR: Tarikat kurucusu.
ŞEYH:1) Tarikat kurucusu. 2) Tarikatta en yüksek dereceye ermiş kişi. 3) Tarikat kollarından birinin başında bulunan kimse.
TARİKAT: Allah’a varma yolunda benzer biçimde düşünenlerin oluşturduğu topluluk.
DERVİŞ: Bir tarikata girmiş, onun kurallarına uygun yaşayan kimse.
ABDAL: Gezgin derviş.
HALİFE: Tarikat kurucusunun ya da şeyhin kendisine vekil tayin ettiği, yetki verdiği kişi.
Genel Özellikler
a)Gerek dini-tasavvufi görüşler, gerek bunların işlenişi yönünden Arap-İran tasavvuf edebi-yatlarının etkisi söz konusudur. Ancak etki-lenme, Divan Edebiyatı’ndaki boyutlarla değildir.
b)Tasavvufa ait kavramları anlatan terimler dolayısıyla yabancı sözcük ve tamlamalar Aşık Tarzı Edebiyattan daha fazladır.
c)Eserlerin çoğu yazılı olarak oluşturulmuş ya da sonradan yazıya geçirilmiş.
d)Manzum eserler düzyazıdan daha çoktur.
e)Ağılıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır. Aruzu kullananlar da çoktur.
f)Dörtlüklerle kurulan, koşma biçim özel-likleri taşıyan şiirler çoğunluktadır. Beyit birimiyle gazel, kaside, mesnevi biçimli şiirler de yazmıştır. Divan tarzı tevhit, münacaat, naat türü şiirlere rastlanır.
g)Tekkelerde ve halkın karşısında şiirlerin okunuşu sırasında ya da ayinlerde müzik eşliği oldukça yaygındır.
NOT
Bu özelliklerin dışında kalan; eserlerini aruz ölçüsüyle ve Divan Edebiyatı diliyle, hatta tamamıyla Arapça-Farsça yazan tasavvufçular da vardır. Örneğin Mevlana Anadolu’da yetişen ilk ve en büyük Türk mutasavvıf olduğu halde eserlerini Farsça yazmıştır. Şeyh Galip, Divan tarzında eser verdiği için Tekke Edebiyatı çerçevesinde düşünülmez, Divan Edebiyatı mensubu sayılır.

HypereND · 29.06.08, 14:13

tşkler güzel paylaşım

Mic Check · 15.08.08, 22:13

tasavvufun yeri edebiyatta çok farklı anlamak için insanlar çok yorum yapmalı

05.06.08, 21:39	#1
gergeous03 BEYNELMİNEL Üye Hakkında Üyelik tarihi: Mart 2008 HF Kimlik No: 49248 Konular: 253 Mesajlar: 717 Points: 870.672,70 Bank: 0,00 Total Points: 870.672,70 Rep Bilgisi Rep Gücü : 1433 Rep Puanı : 67097 Hediyeler	Tasavvuf (tekke) Edebİyati “Tasavvuf” dünya hayatının aşırılılıklarından uzak durarak Allah’a gönülden bağlanma,Allah’ın varlığına insanın kendi varlığından vazgeçmesi, benliğini (nefsini) yok edip gönlünü ilahi aşkla doldurması esasına dayanan, İslami bir düşünce akımıdır. Türkistanlı Hoca Ahmet Yesevi Türk tasavvufunun kurucularındandır. Anadolu’da tasavvufun, onun öğrencileri tarafından yayıldığı kabul edilir. Tasavvufçular (mutasavvıflar, sofiler) düşüncelerini halka yaymak için edebiyatı, özellikle şiiri araç kabul ederler. Bunun sonucu olarak Anadolu’da 13. yy’dan itibaren güçlü bir tasavvuf (tekke) edebiyatı olmuştur. NOT Anlattıklarımızın ve soruların daha iyi yorumla-nabilmesi için şu terimlerin bilinmesi yararlı ola-caktır: VAHDET-İ VÜCUT: (Varlığın birliği) Evrende sadece Allah’ın varlığı söz konusudur. Diğer varlık zannettiğimiz, bu “mutlak varlığın”, Allah’ın bir parçası ve görüntüsüdürler. Tekke: Tasavvuf ehli kişilerin, tarikat mensuplarının barındıkları, eğitim gördükleri yer, kuruluş. PİR: Tarikat kurucusu. ŞEYH:1) Tarikat kurucusu. 2) Tarikatta en yüksek dereceye ermiş kişi. 3) Tarikat kollarından birinin başında bulunan kimse. TARİKAT: Allah’a varma yolunda benzer biçimde düşünenlerin oluşturduğu topluluk. DERVİŞ: Bir tarikata girmiş, onun kurallarına uygun yaşayan kimse. ABDAL: Gezgin derviş. HALİFE: Tarikat kurucusunun ya da şeyhin kendisine vekil tayin ettiği, yetki verdiği kişi. Genel Özellikler a)Gerek dini-tasavvufi görüşler, gerek bunların işlenişi yönünden Arap-İran tasavvuf edebi-yatlarının etkisi söz konusudur. Ancak etki-lenme, Divan Edebiyatı’ndaki boyutlarla değildir. b)Tasavvufa ait kavramları anlatan terimler dolayısıyla yabancı sözcük ve tamlamalar Aşık Tarzı Edebiyattan daha fazladır. c)Eserlerin çoğu yazılı olarak oluşturulmuş ya da sonradan yazıya geçirilmiş. d)Manzum eserler düzyazıdan daha çoktur. e)Ağılıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır. Aruzu kullananlar da çoktur. f)Dörtlüklerle kurulan, koşma biçim özel-likleri taşıyan şiirler çoğunluktadır. Beyit birimiyle gazel, kaside, mesnevi biçimli şiirler de yazmıştır. Divan tarzı tevhit, münacaat, naat türü şiirlere rastlanır. g)Tekkelerde ve halkın karşısında şiirlerin okunuşu sırasında ya da ayinlerde müzik eşliği oldukça yaygındır. NOT Bu özelliklerin dışında kalan; eserlerini aruz ölçüsüyle ve Divan Edebiyatı diliyle, hatta tamamıyla Arapça-Farsça yazan tasavvufçular da vardır. Örneğin Mevlana Anadolu’da yetişen ilk ve en büyük Türk mutasavvıf olduğu halde eserlerini Farsça yazmıştır. Şeyh Galip, Divan tarzında eser verdiği için Tekke Edebiyatı çerçevesinde düşünülmez, Divan Edebiyatı mensubu sayılır. __________________ Su katılırmı hiç pişmiş aşa Bakma tadına ot gibi yaşa Şak şak şak oldu çok matrak Es geçme ondan mektepli ahmak Buyur burdan yak...

29.06.08, 14:13	#2
HypereND Forum Tutkunu Üye Hakkında Üyelik tarihi: Haziran 2008 HF Kimlik No: 78729 Yaş: 15 Konular: 113 Mesajlar: 189 Points: 12.358,01 Bank: 0,00 Total Points: 12.358,01 Rep Bilgisi Rep Gücü : 79 Rep Puanı : 2525	tşkler güzel paylaşım __________________ ...::::: HarBi Beşiktaşlılar Grubu :::::::.....

15.08.08, 22:13	#3
Mic Check "Rest in Peace" Üye Hakkında Üyelik tarihi: Kasım 2007 HF Kimlik No: 12655 Nerden: geldik Nereye gidiyoruz Konular: 342 Mesajlar: 2.190 Points: 175.033,50 Bank: 4.440.975,23 Total Points: 4.616.008,73 Rep Bilgisi Rep Gücü : 1002 Rep Puanı : 37543 Hediyeler	tasavvufun yeri edebiyatta çok farklı anlamak için insanlar çok yorum yapmalı __________________ Cehalet insanı çirkinleştirir, suskunluğumsa asaletimdendir. Her lafa verilecek bir cevabım vardır ancak LAFA BAKARIM LAF MI DİYE, ADAMA BAKARIM ADAM MI DİYE... (MEVLANA) Rapim YILANSA ben ve koynum mutluyuz zehir boşalsa 98 Durum beter artık yeter...

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Tasavvuf ve Eğitim	agent force	Eğitim Şart	1	24.03.08 09:56
Kur'an Ve Tasavvuf	BERKİTO	İslamiyet	0	24.01.08 16:36
Tasavvuf Felsefesİ	yalnızlar rıhtımı	Edebiyat ve Kitap	0	04.08.07 19:56
Tekke Edebİyati	yalnızlar rıhtımı	Edebiyat ve Kitap	0	03.08.07 16:34

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Benzer Konular