Türklerin İslamiyet öncesi ve sonrası yaşamları

Konusu 'Türkiyemiz' bölümündedir ve cicozz tarafından 6 Aralık 2010 başlatılmıştır.

  1. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Türklerin İslamiyet öncesi ve sonrası yaşamları nasıldı, türklerin islamiyet öncesi ve sonrası yaşam tarzları ve biçimi

    Türklerin İslamiyet Öncesi Yaşam Şekli

    Devlet Yönetimi
    Uygurlar dışında bütün Türk Devletleri göçebe devlet şeklinde yaş>ışlardır.
    Aileler obaları, obalar boyları, boylar ise budunları meydana getirirdi.
    Devlet, hanedanın ortak malı kabul edilirdi.
    Hakanın yetkileri "Kurultay" denilen danışma meclisi ile sınırlandırılmıştı.

    Bu durum Türk devletlerinde taht mücadelelerine sebep olmuştur. Bu yüzden Türk devletleri çok kısa sürelerde yıkılmıştır. Devlet kuzey-güney, doğu-batı, sağ-sol olmak üzere ikiye ayrılırdı. Sağı hükümdarlar yönetirdi. Senede iki kez toplanan Kurultay adı verilen bir meclis vardır. Boy beylerinden oluşurdu. Önemli kararlar alınırdı.
    Kurultay, Türklerde askeri yapıda demokrasinin olduğunu gösterir.

    Hukuk: İslamiyet öncesinde kurulan Türk devletlerinde yazılı hukuk kurallarına rastlanmaz.
    Genelde, sosyal hayatı düzenleyen sözlü hukuk kuralları yani töreler baskındır.
    Devlet yapısında töreyi uygulayan adalet teşkilatının başı hükümdardır.
    Töre hükümleri ile çok ağır cezalar verildiği görülmüştür.

    Ordu:İlk Türk devletlerinde kadın-erkek her Türk asker sayılırdı.

    İlk düzenli Türk ordusu Asya Hun İmparatoru Mete Han tarafından kuruldu.
    Ordunun başında başbuğ denilen başkomutan bulunurdu.
    Türkler savaşlarda en çok sahte ricat denilen geri çekilme taktiğini uygulayarak başarılı oldular.

    Mete Han tarafından kurulan ordu, Türk Kara Kuvvetleri'nin temeli olarak kabul edilmiş ve Çin, Moğol, İran, Bizans ve Roma'yı da etkilemiştir

    Din
    Tek bir tanrının varlığına inanılmış, Tanrı'ya "tengri" adı verilmişti.
    Bu tanrı Gök tanrı olarak da bilinmekteydi.
    Doğa da bir takım gizli güçlere inanılırdı.

    Şamanizm yani iyi ruh ile kötü ruhun varlığına inanı> bir inançta yaygındı.
    Öldükten sonra yaşama inanç vardı.

    İslamiyet öncesi Türklerde görülen tek Tanrı inancı, İslamiyet'in kabul edilmesinde etkili olmuştur. Bu Türklerde öldükten sonra yaşama inanılır, mezarlara Balbal'lar dikilirdi. (Balbal, öldürülen düşman sayısı kadar dikilirdi.)

    Ekonomik Hayat
    Bozkır kültürünün bir sonucu olarak göçebe ve yarı göçebe bir hayat sürmüşlerdir.
    Göçebe hayatın bir sonucu olarak hayvancılık zorunlu geçim kaynağı olmuştur.
    Bununla birlikte balıkçılık, tarım ve yağmacılık da ekonomik hayatta önemli yer almıştır.

    Dil ve Edebiyat Türklerde görülen en eski dil Göktürkçe ve alfabe olarak da Göktürk alfabesidir.

    VII. yüzyılda Göktürkler tarafından Göktürk alfabesi ile yazı> Orhun kitabeleri bilinen en eski Türk yazıtları olarak kabul edilir.
    Uygurlar da Uygur alfabesini kullanmışlar ayrıca hareketli harfleri bulmuş ve matbaayı kullanmışlardır.

    Bilim ve Sanat
    Oniki hayvanlı Türk takvimini meydana getirmişlerdir.
    Bilim adamlarından meydana gelen ve Keneş Meclisi adı verilen bir meclisi meydana getirmişlerdir.

    Göçebe hayat sürdükleri için taşınabilir sanat eserleri olarak kemer, kılıç, at koşumu gibi el sanatları ile uğraşmışlardır.

    Türklerin İslamiyet Sonrası Yaşam Şekilleri

    Devlet Yönetimi
    Devletin başında bulunan kişi, hem dini, hem de siyasi açıdan tüm yetkilere sahipti.

    İslamiyetin kurulduğu ilk yıllarda, devlet başkanı Hz. Muhammed idi.
    Hz. Muhammed'den sonra devlet başkanlığı görevi için halifeler seçildi.
    Halifeler, Hz. Muhammed'in peygamberlik görevi dışındaki dünyevi bütün görevlerini yerine getirdiler.

    Hz. Ömer döneminde sınırların genişlemesi ile devlet yapısında yenilikler yapılarak vali ve kadılar atanmaya başlandı.
    Dvlet hazinesi olarak bilinen Beytül Mal oluşturuldu.
    Emeviler Dönemi'nde halifelik babadan oğula geçmeye başladı.

    Hz. Muhammed'in ölümünden sonra ilk dört halife (Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali) seçimle belirlenmiştir.

    Emeviler Dönemi'nde sınırların genişlemesi ile yeni devlet görevlileri ortaya çıktı.

    Ordu
    Sınırların genişlemesi ile ordu önem kazanmaya başladı.
    Hz. Muhammed ve Hz. Ebubekir döneminde düzenli bir İslam ordusu yoktu.
    İslam Devleti'nde, eli silah tutan her erkek asker olarak kabul edilirdi.
    İlk düzenli İslam ordusu Hz. Ömer devrinde kuruldu.
    Abbasiler devrinde, Türkler ve diğer milletler İslam ordusunda görev almaya başladı.
    Hz. Osman devrinde ilk defa donanma kuruldu.

    Sosyal Hayat
    Sosyal hayata dair düzenlemeler Kur'an-ı Kerim'den alınırdı.
    İslamiyette insanlar arasında fark olmamasına rağmen, Emeviler Dönemi'nde Araplar kendilerini diğer uluslardan üstün görmüşlerdi.
    Arap olmayan Müslümanlar ise Mevali olarak adlandırılmıştı.
    Abbasiler döneminde Araplarla Mevali eşit duruma geldi.
    İslam Devleti'nde, Hristiyan ve Yahudiler'den oluşan topluma Ehl-i Kitap denir.
    Ehl-i Kitap haricinde Müslüman olmayan kesime de Ehl-i Küfür denir.
    Müslüman olmayan bu toplumlar haraç ve cizye vergileri verirdi.

    Ekonomik Hayat
    Ekonomi daha çok tarım, hayvancılık, ticaret ve el zanaatlarına dayalıydı.

    Abbasiler Dönemi'nde el zanaatları ile uğraşanlar, Fütüvvet Birlikleri denilen meslek örgütleri oluşturmuşlardır.

    Hayvancılığın gelişmesi ile halı ve kilim dokumacılığı da gelişti.
    Seramik, cam işlemeciliği ve dokumacılık da ilerledi.
    Ticaret, İslamiyet ile birlikte Arap Yarımadası'nda oldukça hızlandı.
    En çok ticaretin yapıldığı devlet Bizans'dı.
    İslam Devletleri'nde, devlete ait gelirlere Beyt-ül Mal denir.

    Devlete ait gelir kaynakları :

    1. Savaş ganimetlerinin beşte biri
    2. Gayrimüslimlerden alınan Haraç
    3. Müslümanlar'dan alınan Öşür
    4. Gayrimüslümlerden alınan Cizye
    5. Maden, tuz, gümrük gelirleri

    Emevi halifesi I. Velid zamanında ilk İslam parası basıldı.

    Dil ve Edebiyat
    İslamiyet'te dil ve edebiyatın kaynağı Kur'an-ı Kerim'dir.
    Arapça, Emevi halifesi Abdülmelik zamanında resmi dil olarak kabul edildi.
    İslamiyet'ten önce, sözlü edebiyat gelişmişken, Hz. Muhammed'in hayatını yeni nesillere aktarmak amacıyla yazılı edebiyata da önem verildi.
    Düşünce hayatı Abbasiler ile birlikte gelişmiştir.

    Bilim
    İslam medeniyetlerinde bilim; İslami bilimler ve pozitif bilimler olmak üzere ikiye ayrılır.
    İslam bilimlerinin temeli Kur'an-ı Kerim'dir.
    Tefsir : Kur'an-ı Kerim'in ayetlerinin yorumlanması bilimidir.
    Hadis : Hz. Muhammed'in söylediği sözler ve yaptığı işlerin bütününe hadis denir.
    Hadis biliminin önde gelenlerinden biri Sahih-i Buhari'nin yazarı İmam Buhari'dir.
    Fıkıh : İslam hukukudur. Temeli Kur'an-ı Kerim'dir.
    Kelam : İslam felsefesidir.
    Ünlü İslam bilginlerinden başlıcaları; Razi, İbn-i Cemşit, Farabi, İbn-i Sina, İbn-i Rüşt, Biruni, Taberi, Mesud-i, İbnül Esir ve İbn-i Haldun'dur.

    Sanat
    Sanat İslamiyet ile birlikte büyük gelişme gösterdi.

    İslamiyet'in yayılması ile İslam sanatında İran, Türk ve Bizans sanatlarının etkisi görüldü.

    İslam sanatı denince akla ilk gelen, mimaridir.

    En önemli mimari eserler arasında; Ömer Camii, El Ezher Camii, İbn-i Tulun Camii, El Hamra Sarayı ve Kurtuba Camii sayılabilir.

    El sanatlarında; oymacılık, kakmacılık, nakkaşlık, hat ve tezhip sanatları oldukça gelişti.

Sayfayı Paylaş