Yaralanmalar Açık Yaralanmalar

Bulgular ve belirtiler:

*Sıyrıklar (abrazyon): Ağrılıküçük noktasal kanamalardan oluşansaydam-sarı renkli serum sızıntısının bolca olduğu ve enfeksiyona açık yaralanmalardır.

*Yırtıklar (laserasyon): Daha çok keskin yüzeyli cisimlerle oluşup düşme ve çarpma sonucunda meydana gelirler.Cilt ve cilt altındaki doku kenarı düzensiz bir şekilde parçalanmıştır. Hem sıyrıklarda hem de yırtıklarda yara dezenfektan bir solusyonla (betadin vb ) temizlenir. Yara steril bir gazlı bez ile kapatılır.

*Delici batıcı cisimlerle oluşan yaralanmalar: Bazı cisimlerin batması sonucunda yaralanmalar olabilir.Kaza sonrası yara kapalı gibi gözükse de batıcı cismin alt dokularda yaptığı etkiyle iç kanama dahil olmak üzere dışarıdan fark edilmeyen ciddi zararlar oluşabilir.Böyle bir yaralanmadan şüphe edildiğinde önce batan cismin çıktığından emin olarak yara temizlenir ve yara dudakları gerilerek dışarıya kanama olup olmadığı kontrol edilir.Uzuvlardaki bu tür yaralanmalarda lokal baskı yapılırken göğüskarın gibi bölümlerde yaranın özelliğine göre davranmak gerekir.Göğüsteki yaralarda steril bir gazlı bezle yaranın üstü örtülür ve hava almaması sağlanır. Karındaki delici yaralanmalarda gözüken organlara hiçbir şekilde müdahale edilmez sadece üzeri steril bir bezle örtülür ve şok tedavisine geçilir. Batıp kalan delici bir cisim dışarı çıkarılmaya çalışılmaz. Giriş deliği etrafı cisimle beraber örtülerek hastane şartlarının olduğu yere götürülür.

Büyük Travmalar

Bu şekildeki yaralanmalara örnek olarak kapak şeklinde doku ayrılmaları (avülsiyon) kopmalar (ampütasyonlar) ve ezilmeler (crushing) verilebilir. Temel yaklaşım olarak kanama kontrolüne yönelik lokal baskı yapılması kopan uzvun steril bir torba bu torbanın da içi buz dolu başka bir torbaya konularak altı saatten önce mikrocerrahi imkanları olan bir merkeze ulaştırılması gereklidir. Avülsiyonlarda kapak altı temizlendikten sonra doku yerine tutturulur ve üzerine hafif baskı uygulayacak tampon-bandaj sarılır. Kopan parçanın bağlı olduğu uzvu yukarı kaldırmak kanamayı durdurmuyorsa turnike uygulanmalıdır.

Yapılması gerekenler :

Kanama Kontrolü
-Direkt yaraya baskı
-Uzvun kalp hizasından yukarı yükseltilmesi
-Turnike-lokal boğma (ampütasyonlarda-kopmalarda)
-Uzva giden ana atardamara baskı

Tedavi
-Kanamayı durdurun
-Yarayı temizleyin (tercihen yara içersine de uygulanabilen az toksik `polyvidon-iod` türevleriyle)
-Bandaj ve sargı sarın

Kapalı Yaralanmalar

Oluşan pıhtıyı oynatmayın. 20-40 dakika soğuk tatbik edin. Şişme ve kanamayı azaltmak için lokal baskı yapın. Yaralı uzvu kalp hizası üstünde tutmaya devam edin.