Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav)'in tüm insanlığa örnek olan şefkati merhameti ve müminlere olan düşkünlüğü çocuklara olan tavrında da çok yoğun olarak görülmektedir. Peygamberimiz (sav) hem kendi çocukları ve torunları hem de ashabının çocukları ile çok yakından ilgilenmiş doğumlarından isimlerinin konmasına sağlıklarından ilimlerinin artmasına giyimlerinden oynadıkları oyunlara kadar onlar için tavsiyelerde bulunmuş hatta bizzat yol göstermiş ilgilenmiştir.

Örneğin Peygamber Efendimiz kızı Hz. Fatıma (ra)'ya her iki torununun doğumundan hemen önce"Doğum olunca bana haber vermeden çocuğa hiçbir şey yapmayın"181 diye tembihlemiştir. Bebeklerin doğumundan sonra ise onların beslenmelerini bakımlarını ve nasıl korunacaklarını bizzat göstererek anlatmıştır.

Peygamberimiz (sav) ayrıca yeni doğan bebeklere çocuklarına torunlarına ve ashabının çocuklarına hep dua etmiştir. Onları severken ya da onların oyunlarını izlerken onlar için Allah'tan hayırlı ve uzun bir ömür ilim hikmet ve iman istemiştir. Örneğin torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'e her vesilede dua etmiş ve bu duasının Hz. İbrahim'in Hz. İshak ve Hz. İsmail için ettiği dua olduğunu belirtmiştir.182

Ashabından İbn-i Abbas (ra) çocukken Peygamberimiz (sav)'in kendisine "Allah'ım buna hikmeti öğret" diye dua ettiğini aktarır. Ashabından Enes (ra)'e ise çocukluk döneminde Allah'ın mal ve evladını çok ve ömrünü uzun kılması ve verdiklerinin Enes (ra) hakkında hayırlı ve mübarek olması için dua etmiştir.183

Peygamber Efendimiz çocukların oyununa da çok önem vermiş hatta zaman zaman onlarla oyun oynayarak ilgilenmiştir. Hz. Peygamber (sav) "Çocuğu olan onunla çocuklaşsın"184 diyerek anne babalara çocuklarını bizzat eğlendirmelerini tavsiye etmiştir. Peygamberimiz (sav) çocukların yüzme koşu güreş gibi oyun ve sporlarla meşgul edilmelerini de tavsiye etmiş hatta torunlarını ve çevresindeki çocukları buna teşvik etmiştir.

Birçok sahabe Peygamber Efendimizin çocukları nasıl sevdiğini onlarla nasıl ilgilendiğini ve oyunlar oynadığını aktarmıştır. Bunlardan bazıları şöyledir:

Hz. Enes (ra):

"Resulullah aleyhissalatu vesselam çocuklarla şakalaşmada insanların en önde olanıydı."185

El Bera (ra):

"Peygamber Sallallahu aleyhi ve sellemi Hasan omuzunda iken gördüm…"186

"Peygamberimiz (sav) kızı Hz. Fatıma (ra)'ya şöyle derdi: 'Haydi şu oğullarımı (Hasan ve Hüseyin) çağır bana!' Ondan sonra o ikisini göğsüne basar koklardı."187

Ya'la İbnu Mürre (ra) Peygamberimiz (sav)'in çocuklara olan sevgisine onlarla nasıl şakalaştığına dair şunları anlatmıştır:

"Bir grup ashab Resulullah ile birlikte aleyhissalatu vesselam'ın davet edildiği bir yemeğe gittiler. Yolda torunu Hüseyin'e rastladılar çocuklarla oynuyordu.

"Resulullah (sav) çocuğu görünce ilerleyip cemaatin önüne geçip onu tutmak için ellerini açtı. Çocuk ise sağa sola kaçmaya başladı. Resulullah da onu takliden sağa sola koşarak tutuncaya kadar peşinde koştu. Yakalayınca ellerinden birini çenesinin altına diğerini de ensesine koyup öptü ve 'Hüseyin bendendir. Ben de Hüseyindenim. Kim Hüseyin'i severse Allah da onu sevsin. Hüseyin sıbtlardan bir sıbttır (torun)' buyurdu."188

Hz. Enes (ra)'in bildirdiğine göre Resulullah (sav) "dünyadaki iki reyhanım" dediği torunları Hasan ve Hüseyin'i sık sık yanına çağırtıp onları koklar ve bağrına basardı.189

İbnu Rebi'ati'ibni'l Haris (ra) diyor ki:

"Babam beni Abbas (ra)'da oğlu el-Fadl (ra)'ı Resulullah'a gönderdi. Huzurlarına girdiğimiz zaman bizi sağlı sollu oturttu ve bizi öylesine sıkı kucakladı ki daha kuvvetlisini görmedik."190

Resulullah (sav)çocuklara olan sevgisini gösterirken sıkça onların başlarını okşardı ve onlara hayır duaları ederdi. Örneğin Yusuf İbni Abdillah İbni Selam (ra) "Hz. Peygamber (sav) beni Yusuf diye isimlendirdi başımı okşadı" der. Amr İbnu Hureys (ra) ise annesinin kendisini Hz. Peygamber (sav)'in huzuruna götürdüğünü Resulullah (sav)'ın başını okşayıp bol rızka kavuşması için dua ettiğini Abdullah İbnu Utbe (ra) de beş-altı yaşlarındayken Peygamberimiz Efendimizin başını okşayarak zürriyeti ve bereketi için dua ettiğini hatırlayabildiğini anlatır.191

Hz. Muhammed (sav)'in çocuklara gösterdiği ilgili ve sevgi dolu tavrı Ebu Hüreyre (ra) de şu örneklerle anlatmıştır:

"Meyvenin ilk çıkanı getirildiği zaman Resulullah (sav) şöyle derdi: 'Allah'ım Bize Medinemize meyvelerimize müdd ve saımıza (yani ölçeklerimize) kat kat bereket ver' diye dua ederdi. Sonra meyveyi orada bulunan en küçük yaştakine verirdi."192

"Çocuğa karşı yumuşak davranmak Allah Resulü'nün adetlerindendi. Allah Resulü bir seferden döndüklerinde çocuklar kendilerini karşılarlardı. Allah Resulü de durur sahabelerine çocukları kaldırmalarını emrederdi. Onlar da çocukların kimini Allah Resulü'nün önüne kimisini terkisine bindirir ve bazılarını da kendileri bineklerine alırlardı."193

"Resulullah (sav) Hz. Fatıma'nın evinin avlusuna geldi ve oturdu. 'Burada çocuk var mıdır?' diye sordu. Hz. Fatıma'nın çocuğu (Resulullah'ın torunu) süratle koşarak geldi ve Resulullah'ın boynuna sarıldı. Resulullah çocuğu öptü."194

"Çocuklarla o kadar içice olmuştu ki bir defasında yarış yapan çocukları görmüştü de onların neşesine katılmak için birlikte koşmuştu."195

Cabir İbnu Semüre (ra) de aynı konuda şunları anlatmıştır:


"Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikte ilk namazı kıldım. Sonra aleyhissalatu vesselam ehline gitti. Onunla ben de çıktım. Onu bir kısım çocuklar karşıladı. Derken onların yanaklarını bir bir okşamaya başladı. Benim yanağımı da okşadı. Elinde bir serinlik ve hoş bir koku hissettim."196

Kız çocuklarının doğar doğmaz öldürüldükleri bir dönemde peygamber olarak görevlendirilen Hz. Muhammed (sav) kız çocuklarını da erkek çocuklardan ayırmamak gerektiğini kız çocuklarını öldürmenin günah olduğunu bildirmiş ve hepsine eşit sevgi ve ilgi göstererek topluma da güzel bir örnek olmuştur. Peygamberimiz (sav)'in kız çocuklarındaki güzel özellikleri vurguladığı sözlerinden biri şudur:

"Kız ne güzel evlattır. Şefkatli yardımsever munis kutlu ve analık duyguları ile doludur."197

Peygamberimiz (sav) sevgisini hem sözleriyle hem de davranışlarıyla gösterirdi. Çocuklara onları sevdiğini söylerdi.198

Peygamber Efendimiz çocuklara olan şefkatinde hiçbir ayırım gözetmezdi. Kendi çocuklarına ve torunlarına gösterdiği sevgi ve merhametin aynısını diğer Sahabî çocuklarına da gösterirdi. Halid bin Said (ra) Peygamberimiz (sav)'i ziyarete geldiğinde yanında küçük kızı da vardı. Habeşistan'da doğduğu için Peygamberimiz (sav) ona ayrı bir yakınlık gösterirdi. Bir seferinde Peygamberimiz (sav)'in eline işlemeli bir kumaş parçası geçmişti. Hz. Halid'in kızını çağırttı ve ona verdi sevindirdi.

Cemre o sıralar küçük bir çocuktu. Babası alır onu Peygamberimiz (sav)'in huzuruna götürür derdi ki: "Yâ Resulallah şu kızım için Allah'a bereketle dua eder misiniz?" Peygamber Efendimiz Cemre'yi kucağına oturttu elini başına koydu ve bereketle dua buyurdu.

Peygamberimiz (sav)'in yardımcısı Hz. Zeyd (ra)'in oğlu Üsame (ra) Peygamber Efendimiz ile ilgili şunları anlatmıştır:

"Resulullah bir dizine beni bir dizine de torunu Hasan'ı oturtur; sonra ikimizi birden bağrına basar ve 'Ya Rabbi bunlara rahmet et. Çünkü ben bunlara karşı merhametliyim' diye dua ederdi."199

Bazı kimseler Peygamberimiz (sav)'in çocuklarla oyun oynamasını onlarla ilgilenmesini anlamıyorlardı. Bir defasında Akra bin Habis (ra) Peygamberimiz (sav)'i Hz. Hasan'ı öperken gördü ve şöyle dedi:

"Benim on çocuğum var. Şimdiye kadar hiçbirini öpmedim." Bunun üzerine Peygamberimiz "Merhamet etmeyene merhamet olunmaz" buyurdu."200

Peygamber Efendimiz mübarek evladı Hz. İbrahim'i de süt annesinin evinde sık sık ziyarete gider şefkat ve merhametini göstererek başını okşar bağrına basardı. Peygamber Efendimizin hizmetkarı Hz. Enes (ra) ilgili bir hatırasını şöyle anlatır:

"Ben ev halkına Resul-i Ekremden (sav) daha şefkatli daha merhametli davranan bir kimse hayatımda görmedim. İbrahim Medine'nin Avali kısmında sütannesinin yanında bulunurken Peygamberimiz onu görmeye gider biz de beraberinde bulunurduk... Peygamberimiz içeri girer oğlunu alır öper sonra dönerdi... Yine bir gün gittiğimizde Resulullah çocuğunu getirtti bağrına bastı. Ona bazı sözler söyledi onunla konuştu."201

Hazret-i Ali anlatıyor:

"Peygamber Efendimiz bize ziyarete gelmişti. O gece bizde kaldı. Hasan ve Hüseyin de uyuyorlardı. Bir ara Hasan su istedi. Peygamberimiz hemen kalktı ve su kırbasından bir bardak su aldı çocuğa verdi…"202

Peygamberimiz (sav) ayrıca müminlere çocukları arasında adaletle davranmalarını hatırlatmış ve şöyle demiştir:

"Allah'tan korkun. Çocuklarınızın size itaatli olmalarını istediğiniz gibi siz de onların aralarında adaletle davranınız."203

"Allah öpücüğe varıncaya kadar her hususta çocuklar arasında adaletli davranmanızı sever"204

Peygamberimiz (sav) çocukların eğitilmeleri ve güzel ahlak ile terbiye edilmeleri üzerinde de durmuş ve bu konuda birçok tavsiyede bulunarak yol göstermiştir. Peygamberimizin (sav) bu konudaki sözlerinden bazıları şöyledir:

"Bir baba çocuğuna güzel ahlaktan daha üstün bir miras bırakamaz."205

"Çocuğun babası üzerindeki haklarından biri ismini ve edebini güzel yapmasıdır."206

"Çocuklarınıza ikram edin ve terbiyelerini güzel yapın..."207

Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) her konuda olduğu gibi çocuklarla ilgilenmesi onlara gösterdiği sevgi ve şefkat ile müminlere en güzel örnektir. Peygamberimiz (sav) "Küçüklerimize şefkat etmeyen ... bizden değildir"208 diyerek çocuklara gösterilen şefkatin önemini belirtmiştir.



181- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.448
182- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.450
183- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.450-51
184- [Linkleri kayitli üyeler görebilir. Kayit olmak için Tıklayin...]
185- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 15. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.209
186- İmam Muhammed Bin Muhammed bin Süleyman er-Rudani Büyük Hadis Külliyatı Cem'ul-fevaid min Cami'il-usul ve Mecma'iz-zevaid cilt 5 İz Yayıncılık s.135
187- İmam Muhammed Bin Muhammed bin Süleyman er-Rudani Büyük Hadis Külliyatı Cem'ul-fevaid min Cami'il-usul ve Mecma'iz-zevaid cilt 5 İz Yayıncılık s.136
188- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 16. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.519
189- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s. 508
190- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s. 508
191- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s. 509
192- Haydar Hatipoğlu Sünen-i İbni Mace Tercemesi ve Şerhi Kahraman Yayınları 9. cilt İstanbul 1983 s. 82
193- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s. 510
194- Konyalı Mehmed Vehbi Tam Metni Sahih-i Buhari 2. cilt Üçdal Neşriyat İstanbul 1993 s.411
195- [Linkleri kayitli üyeler görebilir. Kayit olmak için Tıklayin...]
196- Müslim Fezail 80 (2329); Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 15. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.369
197- Vesail Ebvab-ı Ahkam-ül-Evlad 4.bab 4.haber-Meşkiniden naklen; Hüseyin Hatemi İlahi Hikmette Kadın Birleşik Yayıncılık 4. baskı İstanbul 1999 s. 72
198- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.511
199- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.508
200- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.507
201- Müsned 4:194; Müslim 4:1807 Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s. 506-507
202- [Linkleri kayitli üyeler görebilir. Kayit olmak için Tıklayin...]
203- G.Ahmed Ziyaüddin Ramuz El Hadis 1. cilt Gonca Yayınevi İstanbul 1997 13/10
204- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.498
205- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.512
206- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.512
207- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.515
208- Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi Prof. Dr. İbrahim Canan 2. cilt Akçağ Yayınları Ankara s.506