Kanun No. 5179
Kabul Tarihi : 27.5.2004


BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç Kapsam ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1. - Bu Kanunun amacı gıda güvenliğinin temini her türlü gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin teknik ve hijyenik şekilde üretim işleme muhafaza depolama pazarlama ve halkın gereği gibi beslenmesini sağlamak üretici ve tüketici menfaatleriyle halk sağlığını korumak üzere gıda maddelerinin üretiminde kullanılan her türlü ham yarı mamul ve mamul gıda maddeleri ile gıda işlemeye yardımcı maddeler ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin güvenliğine ilişkin özelliklerinin tespit edilmesi gıda maddeleri üreten ve satan işyerlerinin asgari teknik ve hijyenik şartlarının belirlenmesi gıda maddeleri ile ilgili hizmetler ile denetimine dair usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2. - Bu Kanun; gıda güvenliğinin teminine her türlü gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin hijyenik ve uygun kalitede üretimine tasnifine işlenmesine katkı ve gıda işlemeye yardımcı maddelere ambalajlama etiketleme depolama nakil satış ve denetim usulleri ile yetki görev ve sorumlulukları ile risk analizine ihtiyati tedbirlere gıda ile tüketici haklarının korunmasına izlenebilirlik ve bildirimlere dair hususları kapsar.

Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.

Tanımlar

MADDE 3. - Bu Kanunda geçen;

Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını

Türk gıda mevzuatı: Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri; özellikle gıda güvenliğini düzenleyen gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi işlenmesi dağıtımı ve satışı ile her aşamayı kapsayan tüm mevzuatı

Gıda kodeksi: Türk Gıda Kodeksini

Gıda/Gıda maddesi: Tütün ve sadece ilaç olarak kullanılanlar hariç olmak üzere; içkiler ve sakızlar ile hazırlama ve işleme gereği kullanılan maddeler dahil insanlar tarafından yenilen ve/veya içilen ham yarı mamul veya mamul her türlü maddeyi

Organik gıda: Organik üretim ve yetiştirme tekniği ile kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu kontrolünde üretilmiş yetiştirilmiş doğadan toplanmış avlanmış ambalajlanmış ve etiketlenmiş ham yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı gıdayı

Gıda maddeleri üreten işyeri: Gıda maddelerinin ham maddeden başlayarak; depolama tasnif işleme değerlendirme dayanıklı hale getirme ambalajlama işlerinden bir veya birkaçının yapıldığı ve gıda maddeleri satış yerlerine gönderilmek üzere depolandığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin tamamını

Gıda maddeleri satış yeri: Her türlü ham yarı mamul ve mamul gıda maddelerinin toptan veya perakende dağıtım ve satışının yapıldığı ve bunların satış için depolandığı yerleri

Gıda maddeleri üreten ve satan işyeri: Gıda maddelerinin ham maddeden başlayarak depolama tasnif işleme değerlendirme dayanıklı hale getirme ambalajlama işlemlerinden bir veya bir kaçının yapıldığı ve her türlü ham yarı mamul ve mamul gıda maddelerinin toptan veya perakende dağıtım ve satışının yapıldığı ve bunların satış için depolandığı yerleri

Toplu tüketim yeri: Gıda maddelerinin tekniğine uygun şekilde işlendiği üretildiği ve aynı mekanda tüketime sunulduğu yerleri

Gıda İşletmecisi: İthal ettikleri ürettikleri işledikleri imal ettikleri veya dağıtımını yaptıkları gıda maddelerinin gıda mevzuatı şartlarına uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişileri

Sorumlu yönetici: Gıda mevzuatına uygun üretim yapmaktan işverenle birlikte sorumlu olan yöneticiyi

Birincil üretim: Avlama toplama balıkçılık hasat sağım ve kesim öncesi hayvanların çiftlikte yetiştirilmesi dahil üretimi

Ham madde: Gıda maddelerinin üretiminde kullanılan birincil üretimden elde edilen ürün yarı mamul veya mamul maddeleri elde etmek için kullanılan maddelerden her birini

Gıda işlemeye yardımcı maddeler: Tek başına gıda bileşeni olarak kullanılmayan belirli teknolojik amaca yönelik olarak hammadde gıda veya bileşenlerinin işlenmesi veya üretimi sırasında kullanılan; son üründe kendisi veya türevlerinin kalıntılarının bulunması kaçınılmaz olan ancak kalıntısı sağlık açısından risk oluşturmayan maddeleri

Gıda katkı maddesi: Tek başına gıda maddesi olarak tüketilmeyen gıda ham maddesi ve/veya gıda işlemeye yardımcı madde olarak kullanılmayan tek başına besleyici değeri olan veya olmayan; seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem sırasında kalıntı veya türevleri mamul maddelerde bulunabilen gıdaların hazırlanması tasnifi işlenmesi ambalajlanması taşınması depolanması ve dağıtımı sırasında gıda maddelerinin tat koku görünüş yapı ve diğer niteliklerini korumak düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak amacıyla kullanımına izin verilen maddeleri

Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler: Gıda maddeleri ile temasta bulunan veya bulunmak üzere imal edilen her türlü madde ve malzemeleri

Fonksiyonel/Özel beyanlı gıdalar: Besleyici etkilerinin yanı sıra bir ya da daha fazla etkili bileşene bağlı olarak sağlığı koruyucu düzeltici ve/veya hastalık riskini azaltıcı etkiye sahip olup bu etkileri bilimsel ve klinik olarak ispatlanmış gıdaları

Genetik modifiye gıdalar: Bitkisel hayvansal ve mikrobiyolojik kaynaklara genetik modifikasyon teknolojileri ile başka bir canlı türüne ait bir genin aktarılması ile DNA'sının belli bir bölümünde istenilen değişiklik yapılmış olan gıdaları

Özel beslenme amaçlı gıdalar: Özel bileşimlerine veya üretim proseslerine bağlı olarak normal tüketim amaçlı gıdalardan açıkça ayırt edilebilen beyan edilen özel beslenme amaçları için uygun olan ve bu uygunluklarını belirtir şekilde piyasaya sunulan gıdaları

Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar: Belli beslenme uygulamaları için hastaların diyetlerini düzenlemek amacıyla özel olarak üretilmiş veya formüle edilmiş ve tıbbi gözetim altında kullanılacak olan alışılmış gıda maddelerini veya bu gıda maddelerinin içinde bulunan belirli besin öğelerini veya metabolitlerini vücuda alma sindirme absorbe etme metabolize etme veya vücuttan atma kapasitesi sınırlı zayıflamış veya bozulmuş olan hastalar ya da diyet yönetimleri yalnızca normal diyetin modifikasyonu ile veya diğer gıdalarla ya da her ikisinin de birlikte kullanımı ile sağlanmayan kişiler için hazırlanmış gıda maddelerini

Gıda maddesi etiketi: Gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazılı veya basılı bilgi marka damga ve işaretleri içeren ve gıda ile birlikte sunulan veya ambalajında basılı bulunan tanıtım bilgilerini

Tüketime hazırlamak: Tasnif etme tartma ölçme aktararak ve karıştırarak doldurma ambalajlama soğutma ve depolama muhafaza etme nakletme ve tüketim öncesi diğer faaliyetleri

Mamul madde: Belli bir teknoloji kullanılarak elde edilen tüketime hazırlanmış gıda maddesini

Depo: Gıda maddelerini muhafaza etmek amacıyla tesis edilen yerleri.